Zarządzenie Nr 39/08
Wójta Gminy Ostróda
z dnia 18 czerwca 2008r.

W sprawie: Ustalenia wewnętrznych zasad gospodarki finansowej w Urzędzie Gminy 
w Ostródzie.

	Na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości ( Dz. U. 
z 2002r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) – zarządza się co następuje:

	§ 1. Ustala się wewnętrzne przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej w Urzędzie 		Gminy w Ostródzie.

	§ 2. Za prawidłowe przestrzeganie ustalonych wewnętrznych przepisów odpowiedzialni 			są kierownicy referatów oraz pracownicy na samodzielnych stanowiskach pracy.

	§ 3. Zobowiązuje się kierowników referatów Urzędu Gminy do zapoznania się z treścią 			zarządzenia wszystkich podległych pracowników.

	§ 4. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.

	§ 5. Traci moc zarządzenie Wójta Gminy Nr 122/06 z dnia 27 października 2006r. 
		w sprawie ustalania wewnętrznych zasad gospodarki finansowej w Urzędzie Gminy 
		w Ostródzie oraz w gminnych jednostkach organizacyjnych i zarządzenie 
		Nr 35/2007 Wójta Gminy Ostróda z dnia 18 kwietnia 2007r. zmieniające 				zarządzenie Nr 122/06 Wójta Gminy Ostróda z dnia 27 października 2006r. 
		w sprawie ustalenia wewnętrznych zasad gospodarki finansowej w Urzędzie Gminy 		w Ostródzie oraz gminnych jednostkach organizacyjnych.

Załącznik
do Zarządzenia Nr 39/08
Wójta Gminy Ostróda
z dnia 18.VI.2008r..

Wewnętrzne zasady gospodarki finansowej w Urzędzie Gminy Ostróda.

Uwagi wstępne

1. Podstawę unormowań wewnętrznych zasad stanowią następujące akty prawne:

1) Ustawa z dnia 29 września 1994 r o rachunkowości (Dz. U. z 2002r.  Nr 76 poz. 694 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami)

2) Ustawa z dnia 30 czerwca 2005r. r o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249 poz. 2104  
	z późniejszymi zmianami)

3) Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2006r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych 
(Dz. U. Nr 142 poz. 1020 z późniejszymi zmianami).

4) Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków , opłat i niepodatkowych należności bankowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 112 poz. 761 )

5) Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2006 roku w sprawie sprawozdawczości budżetowej. (Dz. U. Nr 115 poz. 781 z późniejszymi zmianami ).

6) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku trwałego powierzonego jednostkom budżetowym, zakładom budżetowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz. U. Nr 191 poz.1957) 

7) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 XII 1999r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112 poz. 1319 z późniejszymi zmianami).

8) Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października 1998 r w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakimi powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129 poz. 858 
z późniejszymi zmianami)

9) Zarządzenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 29 maja 1998 r w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków 
(MP Nr 21 poz. 320 z późniejszymi zmianami) 

10) Regulamin organizacyjny Urzędu Gminy w Ostródzie.

11) Regulamin Pracy w Urzędzie Gminy Ostróda.

2.		Wewnętrzne przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej w Urzędzie Gminy 
	oraz jednostkach organizacyjnych gminy obejmują: 

I. Zasady zakładowego planu kont,

II. Zasady organizacji i prowadzenia rachunkowości,

III. Zasady przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji,

IV. Zasady wyceny aktywów i pasywów,

V. Zasady gospodarki kasowej,

VI. Zasady obiegu dowodów księgowych

VII. Zasady ewidencjonowania dochodów i finansowania wydatków na realizację

      projektów dofinansowanych ze środków funduszy strukturalnych.

I. Zasady zakładowego planu kont

1. Ustala się następujący zakładowy plan kont syntetycznych dla budżetu gminy:

a) Konta bilansowe

133 - Rachunek budżetu.
134 - Kredyty bankowe.
137 - Rachunki środków funduszy pomocowych.
140 - Inne środki pieniężne.
222 - Rozliczenie dochodów budżetowych.
223 - Rozliczenie wydatków budżetowych.
224 - Rozrachunki budżetu.
225 - Rozliczenie niewygasających wydatków.
227 - Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych.
228 - Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych.
240 - Pozostałe rozrachunki.
250 - Należności finansowe.
260 - Zobowiązania finansowe.
901 - Dochody budżetu.
902 - Wydatki budżetu.
903 - Niewykonane wydatki.
904 - Nie wygasające wydatki.
907 - Dochody z funduszy pomocowych.
908 - Wydatki z funduszy pomocowych.
909 - Rozliczenia międzyokresowe.
960 - Skumulowana nadwyżka lub niedobór na zasobach budżetu.
961 - Niedobór lub nadwyżka budżetu.
962 - Wynik na pozostałych operacjach.
967 - Fundusze pomocowe.

b) Konta pozabilansowe

991 - Planowane dochody budżetu.
992 - Planowane wydatki budżetu.

2. Ustala się zasady funkcjonowania kont syntetycznych dla budżetu Gminy.

Konta bilansowe

Konto 133 - "Rachunek budżetu"

Wn	Ma	
•	wpływy środków pieniężnych na rachunek budżetu pochodzących 
z dochodów i przychodów budżetu Gminy	•	wypłaty z rachunku budżetu na pokrycie wydatków jednostki budżetowej oraz wypłat dotyczących rozchodów	
Konto 133 "Rachunek budżetu" służy do ewidencji operacji pieniężnych dokonywanych 
na bankowym rachunku budżetu. Zapisy na koncie 133 dokonywane są. wyłącznie na podstawia dowodów bankowych i muszą być zgodne z zapisami w księgowości banku. W razie stwierdzenia błędu w dowodzie bankowym, księguje się sumy zgodnie z wyciągiem, natomiast różnicę wynikającą z błędu odnosi się na konto 240, jako "sumy do wyjaśnienia". Różnicę 
tą wyksięgowuje się na podstawie dokumentu bankowego zawierającego sprostowanie błędu.
Na koncie 133 ujmuje się również lokaty dokonywane ze środków rachunku budżet oraz środki na nie wygasające wydatki, Konto 133 może wykazywać saldo Wn lub saldo Ma,
-	saldo Wn konta 133 - oznacza stan środków pieniężnych na rachunku budżetu.

Konto 134 - "Kredyty bankowe"

Wn	Ma	
•	spłata lub umorzenie kredytu	•	kredyt bankowy na finansowanie budżetu oraz odsetki od kredytu bankowego	
Konto 134 ..Kredyty bankowe" służy do ewidencji kredytów bankowych zaciągniętych 
na finansowanie budżetu. Konto 134 może wykazywać saldo Ma oznaczające stan kredytu przeznaczonego na finansowanie budżetu.

Konto 137 - "Rachunki środków funduszy pomocowych"

Wn	Ma	
•	wpływy środków 	•	wypłaty środków	
Konto 137 „Rachunki środków funduszy pomocowych" służy do ewidencji środków pieniężnych otrzymanych w ramach realizacji zadań z funduszy pomocowych, w zakresie których umowa lub przepis określają konieczność wydzielenia środków pomocowych odrębnym rachunku bankowym.
Ewidencja szczegółowa do konta 137 powinna umożliwić ustalenie stanu środków każdego wyodrębnionego funduszu pomocowego, z ewentualnym dalszym podziałem wpływów wydatków oraz stanów środków według zasad wynikających dla danego funduszu pomocowego.
Konto 137 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków pochodzących  z funduszy pomocowych na rachunkach bankowych.

Konto 140 - "Inne środki pieniężne"

Wn	Ma	
•	kwoty środków pieniężnych w drodze	•	wpływ środków pieniężnych w drodze na rachunek budżetu	
Konto 140 „Inne środki pieniężne" służy do ewidencji środków pieniężnych w drodze,          
 w tym:
1)	środków otrzymanych z innych budżetów w przypadku, gdy środki te zostały przekazane w poprzednim okresie sprawozdawczym i są objęte wyciągiem bankowym z datą następnego okresu sprawozdawczego,
2)	kwot wpłacanych przez inkasentów za pośrednictwem poczty lub bezpośrednio do banku z tytułu dochodów budżetowych, w wypadku potwierdzenia wpłaty przez bank
w następnym okresie sprawozdawczym,
3)	przelewów dochodów budżetowych zrealizowanych przez bank płatnika w okresie sprawozdawczym i objętych wyciągami bankowymi z rachunku bieżącego budżetu         
w następnym okresie sprawozdawczym.
Środki pieniężne w drodze ewidencjonowane są na bieżąco. Saldo Wn konta 140 oznacza stan środków pieniężnych w drodze.

Konto 222 - "Rozliczenie dochodów budżetowych"

Wn	Ma	
•	dochody budżetowe zrealizowane przez jednostki budżetowe 
w wysokości wynikającej 
z okresowych sprawozdań jednostek budżetowych (Rb-27 S), 
w korespondencji z kontem 901	•	przelewy dochodów budżetowych 
na rachunek budżetu, dokonane przez jednostki budżetowe, 
w korespondencji z kontem 133
•	dochody budżetowe realizowane przez Urząd Gminy w korespondencji    z kontem 133	

Konto 222. „Rozliczenie dochodów budżetowych" służy do ewidencji rozliczeń z jednostkami budżetowymi z tytułu zrealizowanych przez te jednostki dochodów budżetowych. 
Konto 222 może wykazywać dwa salda:
-	saldo Wn konta 222 oznacza stan dochodów budżetowych zrealizowanych przez jednostki budżetowe i objętych okresowymi sprawozdaniami, lecz nie przekazanych na rachunek budżetu.
-	saldo Ma konta 222 oznacza stan dochodów budżetowych przekazanych przez jednostki budżetowe na rachunek budżetu,  lecz nieobjętych okresowymi sprawozdaniami.

Konto 223 - "Rozliczenie wydatków budżetowych"

Wn	Ma	
•	środki przelane z rachunku budżetu 
na pokrycie wydatków jednostek budżetowych, w korespondencji 
z kontem 133	•	wydatki dokonane przez jednostki budżetowe w wysokości wynikającej 
z okresowych sprawozdań tych jednostek zgodnie z ich planami finansowymi, w korespondencji 
z kontem 902	
Konto 223 "Rozliczenie wydatków budżetowych" służy do ewidencji rozliczeń z jednostkami budżetowymi z tytułu dokonanych przez te jednostki wydatków budżetowych. 
Saldo Wn konta 223 oznacza stan przelanych środków na rachunki bieżące jednostek budżetowych, lecz niewykorzystanych na pokrycie wydatków budżetowych.

Konto 224 - "Rozrachunki budżetu"

Wn	Ma	
•	stan należności	•	stan zobowiązań budżetu z tytułu pozostałych rozrachunków	
Konto 224 „Rozrachunki budżetu” jest przeznaczone do ewidencji wszelkich rozrachunków dotyczących gminy, a w szczególności:
1)	rozliczeń dochodów budżetowych realizowanych przez urzędy skarbowe na rzecz budżetu,
2)	rozrachunków z tytułu udziałów w dochodach innych budżetów,
3)	rozrachunków z tytułu dotacji i subwencji,
4)	rozrachunków z tytułu dochodów pobranych na rzecz budżetu państwa.

Konto 225- „Rozliczenie wydatków niewygasających”

Wn	Ma	
•	ujmuje się środki przelane z rachunku budżetu na pokrycie niewygasających wydatków jednostek budżetowych	•	 ujmuje się wydatki zrealizowane przez jednostki budżetowe oraz przelewy środków niewykorzystanych.	

Konto 225 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan nierozliczonych środków przekazanych jednostkom budżetowym na realizację niewygasających wydatków.

Konto 227 - "Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych"

Wn	Ma	
•	dochody zrealizowane przez jednostkę w wysokości wynikającej 
z okresowych sprawozdań jednostek, 
w korespondencji z kontem 907	•	przelewy dochodów na rachunek środków funduszy pomocowych, dokonane przez jednostki, które zrealizowały dochody, 
w korespondencji z kontem 137	
Konto 227 "Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych" służy do ewidencji rozliczeń z jednostkami z tytułu zrealizowanych dochodów dotyczących funduszy pomocowych.
Konto 227 może  wykazywać dwa salda.
Saldo Wn konta 227 oznacza stan dochodów zrealizowanych przez jednostki i objętych
okresowymi sprawozdaniami, lecz nie przekazanych na rachunek środków funduszy pomocowych.
Saldo Ma konta 227 oznacza stan dochodów przekazanych przez jednostki na rachunek
środków funduszy pomocowych, lecz nieobjętych okresowymi sprawozdaniami.

Konto 228 - "Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych”

Wn	Ma	
•	środki przelane z rachunków środków funduszy pomocowych na pokrycie wydatków jednostek w korespondencji           z kontem 137	•	wydatki dokonane przez jednostki           w wysokości wynikającej 
z okresowych sprawozdań tych jednostek, w korespondencji z kontem 908	
Konto 228 "Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych" służy do ewidencji rozliczeń z jednostkami z tytułu dokonywanych przez te jednostki wydatków ze środków funduszy pomocowych.   
Saldo Wn konta 228 oznacza stan przelanych środków funduszy pomocowych na rachunkach jednostek, lecz jeszcze niewykorzystanych na pokrycie wydatków.

Konto 240 - "Pozostałe rozrachunki"

Wn	Ma	
•	powstałe należności oraz spłata                 i zmniejszenie zobowiązań z tytułu pozostałych rozrachunków	•	powstałe zobowiązania oraz spłata 
i zmniej-szenie należności z tytułu pozostałych rozrachunków	

Konto 240 "Pozostałe rozrachunki" służy do ewidencji innych rozrachunków związanych 
z realizacją budżetu.

Konto 250-”Należności finansowe”

Wn	Ma	
•	ujmuje się powstanie i zwiększenie należności finansowych	•	ich zmniejszenie	

Saldo Wn oznacza stan należności finansowych.
Saldo Ma oznacza stan nadpłat z tytułu należności finansowych.

Konto 260 - "Zobowiązania finansowe"

Wn	Ma	
•	wartość spłaconych zobowiązań finansowych	•	wartość zaciągniętych zobowiązań finansowych	

Konto 260 „Zobowiązania finansowe" służy do ewidencji zobowiązań zaliczanych 
do zobowiązań finansowych z tytułu zaciągniętych pożyczek i wyemitowanych instrumentów finansowych.
Konto 260 może wykazywać dwa salda:
-	saldo Wn - oznacza stan nadpłaconych zobowiązań finansowych,
-	saldo Ma - oznacza stan zaciągniętych zobowiązań finansowych.

Konto 268 – „Zobowiązania z tytułu prefinansowania”

Wn                                                                           Ma
.  ujmuje się wartość spłaconych                	. ujmuje się stan zaciągniętych zobowiązań 
   zobowiązań zaciągniętych z tytułu           		z tytułu pożyczek na prefinansowanie
   pożyczek w ramach prefinansowania
Konto 268 służy do ewidencji zobowiązań z tytułu pożyczek udzielonych z budżetu państwa w ramach prefinansowania na finansowanie zadań realizowanych z udziałem środków pochodzących 
z Unii Europejskiej. 
Konto 268 może wykazywać stan nadpłaconych zobowiązań, saldo Ma – stan zaciągniętych zobowiązań z tytułu pożyczek na prefinansowanie realizacji inwestycji.

Konto 290-”Odpisy aktualizujące należności”

Wn	Ma	
•	ujmuje się zmniejszenie  wartości odpisów aktualizujących należności	•	wartość odpisów aktualizujących należności	

Konto 290 służy do ewidencji odpisów aktualizujących należności.
Saldo Ma konta 290 oznacza wartość odpisów aktualizujących należności.

Konto 901 - "Dochody budżetu"

Wn	Ma	
•	przeniesienie, w końcu roku, sumy osiągniętych dochodów budżetu 
na konto 961	dochody budżetu:
•	na podstawie finansowych sprawozdań jednostek budżetowych, w korespondencji z kontem 222.
•	na podstawie sprawozdań innych organów, w korespondencji 
z kontem 224,
•	z tytułu rozrachunków z innymi budżetami za dany rok budżetowy, 
w korespondencji z kontem 224,	

Konto 901 „Dochody budżetu" służy do ewidencji osiągniętych dochodów budżetu w danym roku budżetowym.
Saldo Ma konta 901 oznacza sumę osiągniętych dochodów budżetu za dany rok.
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego saldo konta 901 przenosi się na konto 961.

Konto 902 - "Wydatki budżetu"

Wn	Ma	
wydatki:
•	jednostek budżetowych na podstawie ich sprawozdań finansowych,                       w korespondencji z kontem 223	•	przeniesienie, w końcu roku, sumy dokonanych wydatków budżetowych na konto 961	

Konto 902 „Wydatki budżetu" służy do ewidencji dokonanych wydatków budżetowych budżetu.
Saldo Wn konta 902 oznacza sumę dokonanych wydatków budżetu za dany rok.
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego saldo koma 902 przenosi się na konto 961.

Konto 903 - "Niewykonane wydatki"

Wn	Ma	
•	wartość niewykonanych wydatków zatwierdzonych do realizacji w latach następnych, w korespondencji 
z kontem 904	•	przeksięgowanie salda na konto 961	

Konto 903 „Niewykonane wydatki" służy do ewidencji niewykonanych wydatków zatwierdzonych do realizacji w latach następnych.
Na stronie Wn konta 903 ujmuje się wartość niewykonanych wydatków zatwierdzonych 
do realizacji  w latach następnych w korespondencji z kontem 904.
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego saldo konta 903 przenosi się na konto 961.

Konto 904 - "Niewygasające wydatki"

Wn	Ma	
•	wydatki jednostek budżetowych dokonane w ciężar planu niewygasających wydatków, na podstawie ich sprawozdań budżetowych, w korespondencji 
z kontem 225,
•	przeniesienie równowartości wydatków dokonanych z wyodrębnionych rachunków środków finansowych funduszy pomocowych objętych planem niewygasających wydatków, w korespondencji 
z kontem 960,
•	przeniesienie niewygasających wydatków na dochody budżetowe	•	wartość planów niewygasających wydatków	

Konto 904 „Niewygasające wydatki" służy do ewidencji niewygasających wydatków.
Konto 904 może wykazywać saldo Ma do czasu zrealizowania planu niewygasających wydatków lub do czasu wygaśnięcia planu niewygasających wydatków.

Konto 907 - "Dochody z funduszy pomocowych"

Wn	Ma	
•	przeniesienie, w końcu roku, sumy osiągniętych dochodów	•	dochody osiągnięte z tytułu realizacji funduszy pomocowych, zapisu dokonuje się na podstawie sprawozdania budżetowego	
Konto 907 „Dochody z funduszy pomocowych" służy do ewidencji osiągniętych dochodów
z tytułu realizacji funduszy pomocowych.
Na koniec roku budżetowego konto 907 „Dochody z funduszy pomocowych" nie wykazuje salda.

Konto 908 - "Wydatki z funduszy pomocowych"

Wn	Ma	
•	wydatki na podstawie sprawozdań jednostek z realizacji wydatków ze środków funduszy pomocowych	•	przeniesienie, w końcu roku, sumy dokonanych wydatków na konto 967	

Konto 908 „Wydatki z funduszy pomocowych" służy do ewidencji dokonywany wydatków 
w ciężar środków funduszy pomocowych.
Na konie roku budżetowego konto 908 „Wydatki z funduszy pomocowych" 
nie wykazuje salda.

Konto 909 - "Rozliczenia międzyokresowe"

Wn	Ma	
•	koszty przyszłych okresów	•	przychody przyszłych okresów	

Konto 909 służy do ewidencji rozliczeń międzyokresowych operacji niekasowych wpływających na wynik wykonania budżetu. Konto 909 może wykazywać jednocześnie 
saldo Wn - Ma.

Konto 960 - "Skumulowana nadwyżka lub niedobór na zasobach budżetu"

Wn	Ma	
•	przeksięgowanie kosztów ewidencjonowanych na koncie 962,
•	przeksięgowanie niedoboru budżetu 
z konta 961,
•	zwiększenia skumulowanych niedoborów budżetu,
•	zmniejszenia skumulowanych nadwyżek budżetu	•	przeksięgowanie przychodów ewidencjonowanych na koncie 962,
•	przeksięgowanie nadwyżki budżetu 
z konta 961,
•	zmniejszenia skumulowanych niedoborów budżetu,
•	zwiększenia skumulowanych nadwyżek budżetu	

Konto 960 „Skumulowana nadwyżka lub niedobór na zasobach budżetu" służy do ewidencji stanu skumulowanych niedoborów lub nadwyżek budżetów z lat ubiegłych.
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego na stronie Wn lub Ma konta 960 ujmuje się odpowiednio przeniesienie sald kont 961 i 962.
W ciągu roku konto 960 przeznaczone jest do ewidencji operacji dotyczących zmniejszenia 
lub zwiększenia skumulowanych niedoborów lub nadwyżek budżetu.
Konto 960 może wykazywać saldo Wn lub saldo Ma.

Konto 961- "Niedobór lub nadwyżka budżetu"

Wn	Ma	
•	od datą ostatniego dnia roku budżetowego ujmuje się przeniesienie poniesionych w ciągu roku wydatków budżetu, w korespondencji 
z kontem 902	•	pod datą ostatniego dnia roku budżetowego ujmuje się przeniesienie zrealizowanych w ciągu roku dochodów budżetu, w korespondencji 
z kontem 901 	
Konto 961 „Niedobór lub nadwyżka budżetu" służy do ewidencji wyniku wykonania budżetu, czyli deficytu lub nadwyżki, z wyjątkiem dotyczącym finansowania programów ze środków pomocowych.
Na koniec roku konto 961 może wykazywać saldo Wn lub Ma. Saldo Wn oznacza 
stan deficytu budżetu, a saldo Ma stan nadwyżki.
W roku następnym, pod datą zatwierdzenia budżetu, saldo konta 961 przenosi się 
na konto 960.

Konto 962 - „Wynik na pozostałych operacjach”

Wn	Ma	
•	ujmuje się w szczególności koszty finansowe oraz pozostałe koszty operacyjne związane z operacjami budżetowymi	•	ujmuje się w szczególności przychody finansowe oraz pozostałe przychody operacyjne związane z operacjami budżetowymi	

Konto 962 służy do ewidencji pozostałych operacji niekasowych wpływających na wynik wykonania budżetu. Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego koszty przenosi się 
na stronę Wn konta 960, a przychody na stronę Ma konta 960.

Konto 967 - "Fundusze pomocowe"

Wn	Ma	
•	pod datą ostatniego dnia roku budżetowego ujmuje się saldo konta 908	•	pod datą ostatniego dnia roku budżetowego ujmuje się saldo konta 907	

Konto 967 służy do ewidencji stanu funduszy pomocowych.
Konto 967 może wykazywać saldo Ma oznaczające stan funduszy pomocowych.

Konta pozabilansowe

Konto 991 - „Planowane dochody budżetu”

Wn	Ma	
•	zmiany budżetu zmniejszające plan dochodów budżetu	•	planowane dochody budżetu 
oraz zmiany budżetu zwiększające planowane dochody.	
Konto 991 służy do ewidencji planu dochodów budżetowych oraz jego zmian. 
Saldo Ma konta 991 określa w ciągu roku wysokość planowanych dochodów budżetu. 
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego sumę równą saldu konta ujmuje się 
na stronie Wn konta 991.

Konto 992 - „Planowane wydatki budżetu”

Wn	Ma	
•	planowane wydatki budżetu 
oraz zmiany budżetu zwiększające planowane wydatki	•	zmiany budżetu zmniejszające plan wydatków budżetu lub wydatki zablokowane	

Konto 992 służy do ewidencji planu wydatków budżetu oraz jego zmian.
Saldo Wn konta 992 określa w ciągu roku wysokość planowanych wydatków budżetu.
Pod datą ostatniego dnia roku budżetowego sumę równą saldu konta ujmuje się na stronie 
Ma konta 992.

3. Ustala się zakładowy plan kont syntetycznych dla jednostki budżetowej Urzędu Gminy.

	a) konta bilansowe

011 - Środki trwałe.
013 - Pozostałe środki trwałe.
020 - Wartości niematerialne i prawne.
030 - Długoterminowe aktywa finansowe.
071 - Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
072 - Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych 
          i prawnych.
080 - Inwestycje ( środki trwałe w budowie).
101 - Kasa.
130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych.
135 - Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia.
137 - Rachunki środków funduszy pomocowych.
139 - Inne rachunki bankowe.
140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne.
201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami.
221 - Należność z tytułu dochodów budżetowych.
222 - Rozliczenie dochodów budżetowych.
223 - Rozliczenie wydatków budżetowych.
224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych.
225 - Rozrachunki z budżetami.
226 - Długoterminowe należności budżetowe.
227 - Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych.
228 - Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych.
229 - Pozostałe rozrachunki publicznoprawne.
231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń .
234 - Pozostałe rozrachunki z pracownikami.
240 - Pozostałe rozrachunki.
290 - Odpisy aktualizujące należności.
310 - Materiały.
400 - Koszty według rodzajów.
401 - Amortyzacja.
750 - Przychody i koszty finansowe.
760 - Pozostałe przychody i koszty.
761 - Pokrycie amortyzacji.
800 - Fundusz jednostki.
810 - Dotacje budżetowe oraz środki z budżetu na inwestycje.
840 - Rezerwy i rozliczenia między okresowe przychodów.
851 - Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.
853 - Fundusze pozabudżetowe.
860 - Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy.

	b) Konta pozabilansowe

980 - Plan finansowy wydatków budżetu
981 - Plan finansowy niewygasających wydatków
998 - Zaangażowanie wydatków budżetowych roku bieżącego
999 - Zaangażowanie wydatków budżetowych przyszłych lat

4. Ustala się zasady funkcjonowania kont syntetycznych dla jednostki budżetowej.
Konto 0l1 - "Środki trwale"

Wn	Ma	
•	przychody nowych lub używanych środków trwałych pochodzących 
z zakupu gotowych środków trwałych lub inwestycji oraz wartość ulepszeń zwiększających wartość początkową środków trwałych,
•	przychody środków trwałych nowo ujawnionych,
•	nieodpłatne przyjęcie środków trwałych,
•	zwiększenia wartości początkowej środków trwałych dokonywane 
na skutek aktualizacji ich wyceny	•	wycofanie środków trwałych 
z używania na skutek ich likwidacji,        z powodu zniszczenia lub zużycia, sprzedaży oraz nieodpłatnego przekazania,
•	ujawnione niedobory środków trwałych,
•	zmniejszenia wartości początkowej środków trwałych dokonywane 
na skutek aktualizacji ich wyceny.
	
Konto 011 służy do ewidencji stanu oraz zwiększeń i zmniejszeń wartości początkowej środków trwałych związanych z wykonywaną działalnością, które nie podlegają ujęciu 
na koncie 013.
Na stronie Wn konta 0l1 ujmuje się zwiększenia, a na stronie Ma - zmniejszenia stanu 
i wartości początkowej środków trwałych, z wyjątkiem umorzenia środków trwałych, które ujmuje się na koncie 071. 
Konto 0l1 może wykazywać saldo Wn., które oznacza stan środków trwałych w wartości początkowej.

Konto 013 - "Pozostałe środki trwale"

Wn	Ma	
zwiększenia stanu i wartości początkowej pozostałych środków trwałych znajdujących się w używaniu:
•	środki trwałe przyjęte do używania           z zakupu lub inwestycji,
•	nadwyżki środków trwałych 
w używaniu,
•	nieodpłatne otrzymanie środków trwałych
	zmniejszenia stanu i wartości początkowej pozostałych środków trwałych znajdujących się w używaniu, 
z wyjątkiem umorzenia ujmowanego 
na koncie 072:
•	wycofanie środków trwałych 
z używania na skutek likwidacji, zniszczenia lub zużycie sprzedaży, nieodpłatnego przekazania oraz zdjęcia z ewidencji syntetycznej,
•	ujawnione niedobory środków trwałych w używaniu	
Konto 013 służy do ewidencji stanu oraz zwiększeń i zmniejszeń wartości początkowe pozostałych środków trwałych, nie podlegających ujęciu na koncie Ol1. wydanych 
do używania na potrzeby działalności podstawowej, które finansuje się ze środków na wydatki bieżące i podlegają umorzeniu w pełnej wartości w miesiącu wydanie do używania.
Na koncie 013 ewidencjonuje się stan oraz zwiększenia i zmniejszenia wartości pozostałych środków trwałych w używaniu, jeśli podlegają one ewidencji ilościowo-wartościowej.
Konto 013 może wykazywać saldo Wn, które wyraża wartość środków trwałych znajdujących się w używaniu w wartości początkowej.

Konto 020-„Wartości niematerialne i prawne”
Wn	Ma	
•	zwiększenia stanu wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych	•	zmniejszenia stanu wartości początkowej wartości niematerialnych 
i prawnych, z wyjątkiem umorzenia, które jest ujmowane na kontach 
 071i 072	

Konto 020 służy do ewidencji stanu oraz zwiększeń i zmniejszeń wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych.
Konto 020 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan wartości niematerialnych 
i prawnych  w wartości początkowej.

Konto 030-”Długoterminowe aktywa finansowe”

Wn	Ma	
•	ujmuje się zwiększenia stanu długoterminowych aktywów finansowych	•	ujmuje się zmniejszenia stanu długoterminowych aktywów finansowych	

Konto 030 służy do ewidencji długotrwałych aktywów finansowych, a w szczególności:
1)	akcji i udziałów w obcych podmiotach gospodarczych,
2)	akcji i innych długoterminowych papierów wartościowych,traktowanych jako lokaty 
o terminie wykupu dłuższym niż rok,
3)	innych długotrwałych aktywów finansowych.
Konto 030 może wykazywać saldo Wn, które oznacza wartość długoterminowych aktywów finansowych

Konto 071 - "Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych"

Wn	Ma	
•	zmniejszenia umorzenia wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych	•	 zwiększenia umorzenia wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych	

Odpisy umorzeniowe są dokonywane w korespondencji z kontem 401.
Konto 071 może wykazywać saldo Ma, które wyraża stan umorzenia wartości środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych..

Konto 072 - "Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych 
i prawnych"

Wn	Ma	
•	zmniejszenia umorzenia wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
•	umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zlikwidowanych z powodu zużycia lub zniszczenia, sprzedanych. przekazanych nieodpłatnie oraz zdjętych z ewidencji syntetycznej, 
a także stanowiących- niedobór 
lub szkodę	•	zwiększenia umorzenia wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych umorzonych jednorazowo w pełnej wartości, w miesiącu wydania 
do używania,
•	umorzenia nowych, wydanych 
do używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obciążające odpowiednie koszty, 
•	umorzenie dotyczące nadwyżek środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych nieodpłatnie	
Konto 072 służy do ewidencji zmniejszeń wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających umorzeniu jednorazowo w pełnej wartości, w miesiącu wydania ich do używania. Umorzenie księgowane jest w korespondencji z kontem 400. 

Konto 080 -„Inwestycje (środki trwałe w budowie)”

Wn	Ma	
ujmuje się w szczególności:
•	poniesione koszty dotyczące inwestycji prowadzonych zarówno przez obcych wykonawców, 
jak i we własnym zakresie,
•	poniesione koszty dotyczące przekazanych do montażu, lecz jeszcze nie oddanych do używania maszyn, urządzeń oraz innych przedmiotów, zakupionych od kontrahentów oraz wytworzonych 
w ramach własnej działalności gospodarczej,
•	Poniesione koszty ulepszania środka trwałego (przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja lub modernizacja), które powodują zwiększenie wartości użytkowej środka trwałego,
•	Rozliczenie nadwyżki zysków inwestycyjnych nad stratami inwestycyjnymi	wartość uzyskanych efektów inwestycyjnych, a w szczególności:
•	środków trwałych,
•	wartości niematerialnych i prawnych,
•	wartości sprzedanych i nieodpłatnie przekazanych inwestycji,
•	rozliczenie nadwyżki strat inwestycyjnych nad zyskami inwestycyjnymi	

Konto 080 służy do ewidencji kosztów rozpoczętych oraz rozliczenia kosztów inwestycji.
Na koncie 080 można księgować również rozliczenie kosztów dotyczących zakupów gotowych środków trwałych.
Na koncie 080 ewidencjonuje się ogół kosztów dotyczących realizowanych inwestycji poniesionych 
na mające powstać nowe podstawowe środki trwałe lub zwiększające wartość już istniejących podstawowych środków trwałych, oraz  nowe pozostałe środki trwałe stanowiące pierwsze wyposażenie nowych obiektów.

Konto 101-„Kasa”

Wn	Ma	
•	wpływy gotówki oraz nadwyżki kasowe	•	rozchody gotówki i niedobory kasowe	

Konto 101 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan gotówki w kasie.

Konto 130-„Rachunek bieżący jednostek budżetowych”

Wn	Ma	
wpływy środków budżetowych:
•	otrzymanych na realizację wydatków budżetowych zgodnie z planem finansowym oraz dla dysponentów niższego stopnia, w korespondencji         z kontem 223,
•	otrzymanych przez jednostkę budżetową odsetek bankowych
	•	zrealizowane wydatki budżetowe zgodnie z planem finansowym jednostki budżetowej, w tym również środki pobrane do kasy na realizację wydatków budżetowych , 
w korespondencji z właściwymi kontami	

Konto 130 służy do ewidencji stanu środków budżetowych oraz obrotów na rachunku bankowym z tytułu wydatków budżetowych objętych planem finansowym.
Zapisy na koncie 130 są dokonywane na podstawie wyciągów bankowych, w związku z czym musi zachodzić pełna zgodność z bankiem.
Konto 130 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków budżetowych na rachunku bieżącym jednostki budżetowej.
Saldo konta 130 jest równe saldu sald wynikających z ewidencji prowadzonej:
1)	w zakresie wydatków budżetowych może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków budżetowych otrzymanych na realizację wydatków budżetowych, 
a nie wykonanych do końca roku,
2)	w zakresie dochodów budżetowych z tytułu odsetek bankowych może wykazywać saldo Wn, które oznacza nie odprowadzone odsetki do budżetu.
Saldo konta 130 ulega likwidacji przez księgowanie przelewu: 
1)	środków budżetowych niewykorzystanych do końca roku, w korespondencji 
z kontem 223,
2)	przelewu do budżetu dochodów budżetowych z tytułu odsetek pobranych, 
lecz nieprzelanych do końca roku, w korespondencji z kontem 222.

Konto 135-„Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia”

Wn	Ma	
•	wpływy środków na rachunki bankowe	•	wypłaty środków z rachunków bankowych	

Konto 135 służy do ewidencji środków funduszy specjalnego przeznaczenia, a w szczególności zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, funduszy celowych i innych funduszy.
Ewidencjonuje się przede wszystkim środki:
1)	zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
2)	gminnego funduszu ochrony środowiska
Konto 135 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków pieniężnych, 
na rachunkach bankowych funduszy.

Konto 137-”Rachunki środków funduszy pomocowych”

Wn	Ma	
•	wpływy środków	•	wypłaty środków	

Konto 137 służy do ewidencji środków pieniężnych otrzymanych w ramach realizacji zadań 
z funduszy pomocowych, w zakresie których umowa lub przepis określają konieczność wydzielenia środków pomocowych na odrębnym rachunku bankowym.
Ewidencja szczegółowa do konta 137 powinna umożliwić ustalenie stanów środków każdego wyodrębnionego funduszu pomocowego, z ewentualnym dalszym podziałem wpływów 
i wydatków oraz stanów środków według zasad wynikających dla danego funduszu pomocowego.
Konto 137 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków pochodzących z funduszy pomocowych na rachunkach bankowych.

Konto 139 - „inne rachunki bankowe”

Wn	Ma	
•	wpływy wydzielonych środków pieniężnych z rachunków bieżących oraz sum depozytowych i na zlecenie	•	 wypłaty środków pieniężnych dokonane z wydzielonych rachunków bankowych	

Konto 139 służy do ewidencji operacji dotyczących środków pieniężnych wydzielonych 
na innych rachunkach bankowych niż rachunki bieżące i specjalnego przeznaczenia.
W szczególności na koncie 139 prowadzi się ewidencję obrotów na wyodrębnionych rachunkach bankowych:
1)	sum depozytowych,
2)	sum na zlecenie.
Na koncie 139 dokonuje się księgowań wyłącznie na podstawie dowodów bankowych, 
w związku z czym musi zachodzić pełna zgodność zapisów konta 139 między księgowością urzędu, a księgowością banku.
Konto 139 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków pieniężnych znajdujących się na innych rachunkach bankowych.

Konto 140 - „Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne”

Wn	Ma	
•	zwiększenia stanu krótkoterminowych papierów  wartościowych i innych środków pieniężnych	•	zmniejszenia stanu krótkoterminowych papierów wartościowych i innych środków pieniężnych	

Konto 140 służy do ewidencji krótkoterminowych papierów wartościowych i innych środków pieniężnych, a także środków pieniężnych w drodze.
Konto 140 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan krótkoterminowych papierów wartościowych i innych środków pieniężnych.

Konto 201-„Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami”

Wn	Ma	
•	powstałe należności i roszczenia oraz spłatę i zmniejszenie zobowiązań	•	 powstałe zobowiązania oraz spłatę i zmniejszenie należności i roszczeń	

Konto 201 służy do ewidencji rozrachunków i roszczeń krajowych i zagranicznych z tytułu dostaw, robót i usług. W tym również zaliczek na poczet dostaw, robót i usług oraz kaucji gwarancyjnych, 
a także należności z tytułu przychodów finansowych. Na koncie 201 nie ujmuje się należności jednostek budżetowych zaliczanych do dochodów budżetowych, które ujmowane 
są na koncie 221.
Konto 201 może mieć dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności i roszczeń, 
a saldo Ma- stan zobowiązań.

Konto 221 - „Należności z tytułu dochodów budżetowych”

Wn	Ma	
•	ujmuje się należności z tytułu dochodów budżetowych realizowanych przez Urząd Gminy. Zapisy z tego tytułu dokonywane 
są na koniec roku sprawozdawczego 
na podstawie sprawozdań z ewidencji podatkowej i niepodatkowej,	•	ujmuje się zrealizowane dochody przez Urząd Gminy. Zapisy z tego tytułu dokonywane są na koniec roku sprawozdawczego na podstawie sprawozdań wynikających z ewidencji prowadzonej w budżecie 
(organ finansowy)	

Konto 221 służy do ewidencji należności z tytułu dochodów budżetowych, z wyjątkiem należności zahipotekowanych ujmowanych na kącie 226.
Konto 221 może wykazywać dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności z tytułu dochodów budżetowych, a saldo Ma-stan zobowiązań z tytułu nadpłat w tych dochodach.

Konto 222-„Rozliczenie dochodów budżetowych”
Wn	Ma	
•	ujmuje się dochody budżetowe przelane do budżetu, w korespondencji z kontem 130, na podstawie sprawozdania wynikającego z ewidencji                 dochodów w budżecie gminy	•	 ujmuje się w ciągu roku budżetowego okresowe lub roczne przeksięgowania zrealizowanych dochodów budżetowych na konto 800, na podstawie sprawozdań budżetowych	

Konto 222 służy do ewidencji rozliczenia zrealizowanych dochodów budżetowych.

Konto 223-„Rozliczenie wydatków budżetowych”

Wn	Ma	
•	roczne przeniesienia, na podstawie sprawozdań budżetowych, zrealizowanych wydatków budżetowych na konto 800	•	okresowe wpływy środków budżetowych otrzymanych 
na pokrycie wydatków 
budżetowych jednostki	

Konto 223 służy do ewidencji rozliczenia zrealizowanych wydatków budżetowych.
Konto 223 może wykazywać saldo Ma, które oznacza stan środków budżetowych otrzymanych na pokrycie wydatków budżetowych, lecz niewykorzystanych do końca roku.
Saldo konta 223 ulega likwidacji poprzez księgowanie przelewu na rachunek budżetu.

Konto 224-”Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych”

Wn	Ma	
•	ujmuje się wartość dotacji przekazanych przez Gminę	•	ujmuje się wartość dotacji uznanych za wykorzystane i rozliczone, 
w korespondencji z kontem 810	

Konto 224 służy do ewidencji rozliczenia przez Gminę udzielonych dotacji budżetowych.
Saldo Wn konta oznacza wartość niewykorzystanych, nierozliczonych dotacji lub wartość dotacji należnych do zwrotu w roku, w którym zostały przekazane.

Konto 225-„Rozrachunki z budżetami”

Wn	Ma	
•	ujmuje się nadpłaty oraz wpłaty 
do budżetu	•	 zobowiązania wobec budżetów i wpłaty od budżetów	

Konto 225 służy do ewidencji rozrachunków z budżetami w szczególności z tytułu dotacji, podatków, nadwyżek środków obrotowych, wpłaty zysku do budżetu, nadpłat w rozliczeniach 
z budżetami.
Konto 225 może mieć dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności, a saldo Ma - stan zobowiązań wobec budżetów.

Konto 226-„Długoterminowe należności budżetowe”
Wn	Ma	
•	ujmuje się należności z tytułu dochodów budżetowych przeksięgowanych 
do zahipotekowanych, 
w korespondencji z kontem 221 	•	ujmuje się ustanie hipoteki i przeksięgowanie należności 
do należności z tytułu dochodów budżetowych, w korespondencji 
z kontem 221	

Konto 226 służy ewidencji długoterminowych należności lub długoterminowych należności zahipotekowanych.
Konto 226 może wykazywać saldo Wn,które oznacza wartość należności zaliczanych 
do długoterminowych.

Konto 227-”Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych”

Wn	Ma	
•	ujmuje się rozliczenie dochodów 
na zwiększenie środków funduszy pomocowych 	•	ujmuje się zrealizowane przez jednostkę dochody funduszy   środków pomocowych	

Konto 227 służy do ewidencji rozliczenia zrealizowanych przez jednostkę dochodów dotyczących funduszy pomocowych.
Konto 227 może wykazywać saldo Ma, które oznacza stan dochodów  zrealizowanych.
Saldo konta 227 ulega likwidacji poprzez księgowanie przelewu do budżetu.

Konto 228-”Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocniczych”

Wn	Ma	
•	ujmuje się roczne przeksięgowanie wydatków dokonanych, 
w korespondencji z kontem 800	•	ujmuje się środki otrzymane 
na pokrycie wydatków dokonywanych przez jednostkę na realizację programów	

Konto 228 służy do ewidencji rozliczenia wydatków dokonanych przez Gminę ze środków funduszy pomocowych.
Konto 228 może wykazywać saldo Ma, które oznacza stan otrzymanych środków z funduszy pomocowych niewykorzystanych na pokrycie wydatków.

Konto 231-„Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”

Wn	Ma	
•	wypłaty pieniężne lub przelewy wynagrodzeń,
•	wypłaty zaliczek na poczet wynagrodzeń,
•	wartość wydanych świadczeń rzeczowych zaliczanych 
do wynagrodzeń,
•	potrącenia wynagrodzeń obciążające pracownika	•	 zobowiązania jednostki z tytułu wynagrodzeń	

Konto 231 służy do ewidencji rozrachunków z pracownikami jednostki i innymi osobami fizycznymi z tytułu wypłat pieniężnych i świadczeń rzeczowych zaliczonych, zgodnie 
z odrębnymi przepisami, do wynagrodzeń, a w szczególności należności za pracę wykonywaną na podstawie stosunku pracy, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy agencyjnej.
Konto 231 może wykazywać dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności, 
a saldo Ma- stan zobowiązań jednostki z tytułu wynagrodzeń.

Konto 234-„Pozostałe rozrachunki z pracownikami”

Wn	Ma	
•	wypłacone pracownikom zaliczki 
i sumy do rozliczenia na wydatki obciążające jednostkę,
•	należności od pracowników z tytułu dokonanych przez jednostkę świadczeń odpłatnych,
•	należności z tytułu pożyczek 
z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
•	należności i roszczenia 
od pracowników z tytułu niedoborów 
i szkód,
•	zapłacone zobowiązania wobec pracowników.	•	wydatki wyłożone przez pracowników w imieniu jednostki,
•	rozliczone zaliczki i zwroty środków pieniężnych,
•	wpływy należności od pracowników.

Konto 234 służy do ewidencji należności, roszczeń i zobowiązań wobec pracowników z innych tytułów niż wynagrodzenia.
Konto 234 może wykazywać dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności i roszczeń, 
a saldo Ma- stan zobowiązań wobec pracowników.

Konto 240-„Pozostałe rozrachunki”

Wn	Ma	
•	powstałe należności i roszczenia oraz spłatę i zmniejszenie zobowiązań	•	 powstałe zobowiązania oraz spłatę               i zmniejszenie należności i roszczeń	

Konto 240 służy do ewidencji krajowych i zagranicznych należności i roszczeń oraz zobowiązań nieobjętych ewidencją na kontach 201-234. Konto 240 może być używane również do ewidencji pożyczek i różnego rodzaju rozliczeń, a także krótko i długoterminowych należności funduszy celowych.
Konto 240 może mieć dwa salda. Saldo Wn oznacza stan należności i roszczeń, 
a saldo Ma-stan zobowiązań.

Konto 290 - „Odpisy aktualizujące należności”

Wn	Ma	
•	odpisanie należności umorzonych, przedawnionych lub uznanych 
za nieściągalne (od których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego),
•	równowartość dokonanego uprzednio odpisu aktualizującego - równolegle do spłaty należności lub roszczenia	•	 odpisy aktualizujące należności 
od dłużników	

Konto 290 służy do ewidencji odpisów aktualizujących należności wątpliwe i odsetek 
od należności przypisanych, a niewypłaconych.
Saldo konta 290 oznacza wartość odpisów aktualizujących należności oraz wartość należnych, a jeszcze niezapłaconych przez kontrahentów jednostki.

Konto 310-”Materiały”

Wn	Ma	
•	ujmuje się zwiększenie ilości 
i wartości stanu zapasu materiałów	•	ujmuje się zmniejszenie ilości 
i wartości stanu zapasu materiałów	

Konto 310 służy do ewidencji zapasu materiałów znajdujących się w magazynach jednostki.
Konto 310 może wykazywać saldo Wn, które wyraża stan zapasu materiałów w cenach zakupu.

Konto 400 - „Koszty według rodzajów”

Wn	Ma	
•	poniesione koszty	•	zmniejszenia poniesionych kosztów
•	przeksięgowanie poniesionych kosztów na konto 860 na koniec 
roku obrotowego	
Konto 400 służy do ewidencji kosztów prostych według podziałki klasyfikacji budżetowej.
Konto 400 może wykazywać w ciągu oku obrotowego saldo Wn, które wyraża wysokość poniesionych kosztów. Saldo konta 400 przenosi się w końcu roku obrotowego na konto 860.

Konto 401-„Amortyzacja”

Wn	Ma	
•	odpisy amortyzacyjne	•	 przeniesienie kosztów amortyzacji 
na wynik finansowy	
Konto 401 służy do ewidencji kosztów amortyzacji od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, od których odpisy umorzeniowe są dokonywane stopniowo według stawek amortyzacyjnych.
Konto 401 może wykazywać w ciągu roku obrotowego saldo Wn, które wyraża wysokość poniesionych kosztów amortyzacji. Saldo konta 401 przenosi się w końcu roku obrotowego 
na konto 860.

Konto 750 - „Przychody i koszty finansowe”

Wn	Ma	
•	ujmuje się przeniesienie na konto 860	•	 przychody z tytułu dochodów budżetowych oraz kwoty należne z tytułu operacji finansowych, a w szczególności przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, odsetki od udzielonych pożyczek, dyskonto przy zakupie weksli, czeków obcych i papierów wartościowych oraz odsetki za zwłokę w zapłacie należności, dodatnie różnice kursowe,
zapisy te dokonywane są okresowo na podstawie sprawozdań budżetowych, które wynikają z prowadzonych ewidencji podatkowych i nie podatkowych 	

Konto 750 służy do ewidencji przychodów z tytułu dochodów budżetowych, oraz operacji finansowych i kosztów operacji finansowych.
Na koniec roku konto 750 nie wykazuje salda.

Konto 760 - „Pozostałe przychody i koszty”

Wn	Ma	
•	pozostałe koszty operacyjne, 
do których zalicza się 
w szczególności kary, grzywny, odpisane, przedawnione, umorzone i nieściągalne należności, umorzone rezerwy 
na  należności od dłużników, koszty postępowania spornego 
i egzekucyjnego oraz nieodpłatnie przekazane środki obrotowe	•	wartość sprzedanych materiałów 
w cenach zakupu ,otrzymane odszkodowania, kary, grzywny, darowizny i nieodpłatnie otrzymane środki obrotowe	

Konto 760 służy do ewidencji przychodów i kosztów niezwiązanych bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki, w tym wszelkich innych przychodów niż podlegające ewidencji 
na kontach 700, 730, 740, 750.
Na koniec roku konto 760 nie wykazuje salda.

Konto 761-„Pokrycie amortyzacji”

Wn	Ma	
•	przeniesienie salda konta na wynik finansowy	•	 równowartość amortyzacji ujętej
na koncie 401, w korespondencji 
z kontem 800.	
Konto 761 służy do ewidencji wartości amortyzacji ujętej na koncie 401.
W końcu roku obrotowego saldo konta 761 przenosi się na konto 860.

Konto 800 - „Fundusz jednostki”
Wn	Ma	
•	zmniejszenia funduszu,
      a w szczególności:
1)	przeksięgowanie, w roku następnym pod datą przyjęcia sprawozdania finansowego, straty bilansowej roku ubiegłego z konta 860,
2)	przeksięgowanie, pod datą sprawozdania budżetowego, zrealizowanych dochodów budżetowych z konta 222,
3)	przeksięgowanie, w końcu roku obrotowego, dotacji z budżetu 
i środków budżetowych wykorzystanych na inwestycje 
z konta 810,
4)	pokrycie amortyzacji podstawowych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
5)	różnice z aktualizacji środków trwałych,
6)	wartość sprzedanych i nieodpłatnie przekazanych podstawowych środków trwałych i inwestycji,
7)	pasywa przyjęte od zlikwidowanych jednostek,
8)	wartość środków obrotowych przekazanych w ramach centralnego wyposażenia	•	 zwiększenia zgodne z odrębnymi przepisami regulującymi gospodarkę finansową jednostki, a w szczególności:
1)	przeksięgowanie, w roku następnym pod datą przyjęcia sprawozdania finansowego, zysku bilansowego roku ubiegłego z konta 860,
2)	przeksięgowanie pod datą sprawozdania finansowego zrealizowanych wydatków budżetowych z konta 223,
3)	wpływy dotacji i środków przeznaczonych na finansowanie inwestycji,
4)	różnice z aktualizacji środków trwałych,
5)	nieodpłatne otrzymanie środków trwałych i inwestycji,
6)	aktywa przejęte ze zlikwidowanych jednostek,
7)	wartość środków obrotowych otrzymanych w ramach centralnego zaopatrzenia	

Konto 800 służy ewidencji równowartości majątku trwałego i obrotowego jednostki 
i ich zmian.
Konto 800 wykazuje na koniec roku saldo Ma, które oznacza stan funduszu jednostki.

Konto 810 - ”Dotacje budżetowe oraz środki z budżetu na inwestycje”

Wn	Ma	
•	dotacje przekazane przez jednostki budżetowe na  finansowanie środków obrotowych i inwestycji oraz inne dotacje przekazane z budżetu, wykorzystanie środków budżetowych na finansowanie inwestycji jednostek budżetowych	•	 zwroty dotacji przekazanych w tym samym roku budżetowym oraz przeksięgowanie w końcu roku obrotowego na konto 800 „Fundusz jednostki” stanu dotacji przekazanych	

Konto 810 służy do ewidencji:
1)	dotacji przekazywanych z budżetu na finansowanie działalności podstawowej 
(dotacje podmiotowe, przedmiotowe),
2)	innych dotacji przekazywanych z budżetu,
3)	równowartości dokonanych wydatków na inwestycje w jednostkach budżetowych.
Na koniec roku konto 810 nie wykazuje salda.

Konto 840 - „Rezerwy i rozliczenia między okresowe przychodów”

Wn	Ma	
•	zmniejszenie lub rozwiązanie rezerw
•	rozliczenie poprzez zaliczenie ich 
do przychodów roku obrotowego 
lub zysków nadzwyczajnych	•	 utworzenie i zwiększenie rezerwy
•	 powstanie i zwiększenia rozliczeń między okresowych przychodów	

Konto 840 służy do ewidencji przychodów zaliczanych do przyszłych okresów, oraz innych rozliczeń między okresowych i rezerw.
Konto 840 może wykazywać saldo Ma, które oznacza stan rezerw i rozliczeń miedzy okresowych przychodów.

Konto 851-„Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych”

Wn	Ma	
•	zmniejszenia funduszu	•	zwiększenia funduszu	

Konto 851 służy do ewidencji stanu zwiększeń i zmniejszeń zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Środki pieniężne tego funduszu, wyodrębnione są na specjalnym rachunku bankowym, ujmuje się na koncie 135 „Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia”. Pozostałe środki majątkowe ujmuje się na odpowiednich kontach działalności podstawowej jednostki 
(z wyjątkiem kosztów i przychodów podlegających sfinansowaniu z funduszu).
Saldo Ma konta 851 wyraża stan zakładowego funduszy świadczeń socjalnych.

Konto 853 - „Fundusze pozabudżetowe”

Wn	Ma	
•	koszty oraz inne niż koszty zmniejszenia funduszy	•	 przychody oraz pozostałe zwiększenia funduszy	

Konto 853 służy do ewidencji stanu, zwiększeń i zmniejszeń funduszy celowych.
Saldo Ma wyraża stan funduszy celowych.

Konto 860 - „Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy”

Wn	Ma	
•	w ciągu roku obrotowego straty nadzwyczajne

W końcu roku obrotowego ujmuje się sumę:
•	poniesionych kosztów, 
w korespondencji z kontem 400, 401,
•	kosztów operacji finansowych,                w korespondencji z kontem 750, 
oraz pozostałych kosztów operacyjnych, w korespondencji 
z kontem 760	•	w ciągu roku obrotowego zyski nadzwyczajne

Ujmuje się w końcu roku obrotowego sumę:
•	uzyskanych przychodów, 
w korespondencji z poszczególnymi kontami zespołu 7,
•	pokrycia kosztów amortyzacji,                    w korespondencji z kontem 761	

Konto 860 służy do ustalania wyniku finansowego jednostki, oraz bieżącej ewidencji strat 
i zysków nadzwyczajnych.
Saldo konta 860 wyraża na koniec roku obrotowego wynik finansowy jednostki, 
saldo Wn - stratę netto, saldo Ma - zysk netto. Saldo przenoszone jest w roku następnym 
pod datą przyjęcia sprawozdania finansowego na konto 800.

Konta pozabilansowe
                    
Konto 980-”Plan finansowy wydatków budżetu”

Wn	Ma	
•	ujmuje się plan finansowy wydatków budżetowych oraz jego korekty	•	 ujmuje się równowartość zrealizowanych wydatków budżetowych, zapisu dokonuję się na podstawie sprawozdań budżetowych,
•	wartość planu niewygasających wydatków budżetowych do realizacji 
w roku następnym,
•	wartość planu niezrealizowanego 
i wygasłego	

Konto 980 służy do ewidencji planu finansowego wydatków budżetowych.

Konto 981-”Plan finansowy niewygasających wydatków”

Wn	Ma	
•	ujmuję się plan finansowy niewygasających wydatków budżetowych	•	 ujmuje się równowartość zrealizowanych wydatków budżetowych
•	wartość planu niewygasających wydatków budżetowych w części niezrealizowanej	
Konto 981 służy do ewidencji planu finansowego niewygasających wydatków budżetowych dysponenta środków budżetowych.
Konto 981 nie powinno wykazywać salda na koniec roku.

Konto 998 - „Zaangażowanie wydatków budżetowych roku bieżącego”

Wn	Ma	
•	równowartość sfinansowanych wydatków budżetowych w danym roku budżetowym,
•	równowartość zaangażowanych wydatków, które będą obciążały wydatki roku następnego	•	  zaangażowanie wydatków, 
czyli wartość umów, decyzji i innych postanowień, których wykonanie spowoduje konieczność dokonania wydatków budżetowych w roku bieżącym	

Konto 998 służy do ewidencji prawnego zaangażowania wydatków budżetowych ujętych 
w planie finansowym jednostki budżetowej danego roku budżetowego.
Na koniec roku konto 998 nie wykazuje salda.

Konto 999-„Zaangażowanie wydatków budżetowych przyszłych lat”

Wn	Ma	
•	równowartość zaangażowanych wydatków budżetowych w latach poprzednich, a obciążających plan finansowy roku bieżącego jednostki budżetowej	•	 wysokość zaangażowanych wydatków lat przyszłych	

Konto 999 służy do ewidencji prawnego zaangażowania wydatków budżetowych 
przyszłych lat.
Na koniec roku konto 999 może wykazywać saldo Ma oznaczające zaangażowanie wydatków budżetowych lat przyszłych.

5. Konta analityczne do poszczególnych kont syntetycznych prowadzi się na potrzeby sprawozdawczości budżetowej i potrzeby własne jednostki.
    Konta analityczne tworzy się dodając do oznaczonego symbolem konta syntetycznego dane określające: 
1)	klasyfikację budżetową,
2)	poszczególnych wierzycieli,  zobowiązanych, kontrahentów - oznaczając ich kolejnymi cyframi arabskimi, w podziale na tytuły należności i zobowiązań dodając kolejny człon cyfr arabskich, 
3)	poszczególne operacje pieniężne, obejmujące należności i zobowiązania z różnych tytułów, oznaczając je kolejnymi cyframi arabskimi,
4)	poszczególne zadania inwestycyjne w/g ich miejsca położenia, oznaczając cyframi arabskimi,
5)	klasyfikację rodzajową środków trwałych,
6)	poszczególne jednostki budżetowe, oznaczając je kolejnymi cyframi arabskimi. 
Aktualny plan kont analitycznych jest dostępny w programie komputerowym.

6. Ustala się zasady ewidencji szczegółowej- analitycznej, prowadzenia ksiąg pomocniczych oraz ich wzajemne powiązania z kontami syntetycznymi.

Konta syntetyczne
Budżetu gminy	Ewidencja analityczna	
133- Rachunek budżetu
	Ewidencja umożliwiająca ustalenie stanu środków pieniężnych w banku w podziale na poszczególne operacje pieniężne i banki, np.
           133-1 lokata
           133-1-1 lokata w banku X
           133-1-2 lokata w banku Y
           133-2 środki niewygasające.	
134- Kredyty bankowe	Ewidencja prowadzona w podziale na kredyty bankowe i odsetki od kredytów  
oraz na kredytobiorców, umożliwiająca ustalenie  aktualnych  poszczególnych stanów  kredytów.	
137- Rachunki środków funduszy 
         pomocowych
	Ewidencja umożliwiająca ustalenie środków pomocowych w podziale na poszczególne fundusze pomocowe.	
140- Inne środki pieniężne	Ewidencja umożliwiająca ustalenie stanu środków pieniężnych w drodze.	
222- Rozliczanie dochodów 
         budżetowych	Ewidencja prowadzona w podziale na jednostki budżetowe realizujące dochody budżetowe,np.: 
222- Urząd Gminy
222-1- X,
Ewidencja dochodów realizowanych przez Urząd Gminy w klasyfikacji budżetowej,np.:
222-756-75615-031.	
223- Rozliczenia wydatków 
         budżetowych	Ewidencja prowadzona w podziale na jednostki budżetowe dokonujące wydatków budżetowych.	
224- Rozrachunki budżetu
	Ewidencja prowadzona według poszczególnych budżetów i tytułów.	
225- Rozliczenie niewygasających wydatków	Ewidencja prowadzona w podziale na jednostki budżetowe.	
227- Rozliczanie dochodów ze
         środków funduszy pomocowych	Ewidencja prowadzona w podziale na jednostki budżetowe umożliwiające rozliczenie środków pomocowych według klasyfikacji budżetowej.	
228- Rozliczanie wydatków ze 
         środków funduszy pomocowych	Ewidencja prowadzona w podziale na jednostki budżetowe realizujące programy 
i projekty.	
240- Pozostałe rozrachunki	Ewidencja prowadzona według poszczególnych kontrahentów.	
250- Należności finansowe
	Ewidencja prowadzona według poszczególnych kontrahentów i tytułów należności.	
260- Zobowiązania finansowe
	Ewidencja prowadzona według poszczególnych kontrahentów i tytułów zobowiązań.	
901 - Dochody budżetu	Ewidencja szczegółowa prowadzona 
do poszczególnych dochodów według podziałek klasyfikacji budżetowej.	
902- Wydatki budżetu	Ewidencja prowadzona według jednostek budżetowych.	
903- Niewykonane wydatki	Ewidencja prowadzona według jednostek budżetowych.	
904- Nie wygasające wydatki	Ewidencja prowadzona według jednostek budżetowych.	
907- Dochody z funduszy 
         pomocowych	Ewidencja prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	

908- Wydatki z funduszy  pomocowych
	Ewidencja prowadzona według poszczególnych funduszy pomocowych.	
909- Rozliczenia międzyokresowe
	Ewidencja prowadzona według tytułów rozliczeń (należności, zobowiązania).	
960- Skumulowana nadwyżka lub
         niedobór na zasobach budżetu
		
961-Niedobór lub nadwyżka budżetu		
962-Wynik na pozostałych operacjach		
967-Fundusze pomocowe		
991- Planowane dochody budżetu	Ewidencja umożliwiająca ustalenie wielkości zmian planowanych dochodów, zgodnie z klasyfikacją budżetową.	

992- Planowane wydatki budżetu

	Ewidencja umożliwiająca ustalenie wielkości zmian planowanych wydatków, zgodnie z klasyfikacją budżetową.	
Konta syntetyczne
Jednostek budżetowych zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych	Ewidencja analityczna	
011- Środki trwałe	Ewidencja szczegółowa według poszczególnych: grup, podgrup, rodzajów, miejsc użytkowania, klasyfikacji budżetowej.	
013- Pozostałe środki trwałe	Księgi inwentarzowe
Ewidencja szczegółowa według klasyfikacji budżetowej, nazw i miejsca użytkowania.	
020- Wartości niematerialne i prawne	Księgi inwentarzowe. Ewidencja szczegółowa według, klasyfikacji budżetowej,nazwy i miejsca użytkowania.	
030- Długoterminowe aktywa
         finansowe	Ewidencja prowadzona według poszczególnych tytułów i podmiotów.	
071- Umorzenie środków trwałych 
         oraz wartości niematerialnych	Ewidencja szczegółowa umorzeń według poszczególnych rodzai, grup, podgrup.	
072 - Umorzenie pozostałych środków
         trwałych oraz wartości
         niematerialnych i prawnych	Umorzone w 100% w dacie zakupu.	
080- Inwestycje ( środki trwałe 
        w budowie)	Ewidencja szczegółowa według poszczególnych zadań inwestycyjnych miejsca położenia, klasyfikacji budżetowej.	
101- Kasa		
130- Rachunek bieżący jednostek 
         budżetowych	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	
135- Rachunki środków funduszy 
         specjalnego przeznaczenia	Ewidencja szczegółowa prowadzona według rodzajów funduszy, klasyfikacji budżetowej.	
137- Rachunki  środków funduszy
         pomocowych
	Ewidencja prowadzona według rachunków bankowych i rodzajów projektów, programów i klasyfikacji budżetowej.	
139- Inne rachunki bankowe	Ewidencja szczegółowa prowadzona według rachunków bankowych.	
140- Krótkoterminowe papiery 
         wartościowe i inne środki
         pieniężne	Ewidencja szczegółowa prowadzona według podmiotów składających papiery wartościowe i inne środki pieniężne według poszczególnych składników.	
201- Rozrachunki z odbiorcami 
        i dostawcami	Ewidencja szczegółowa prowadzona według poszczególnych kontrahentów.	
221- Należności z tytułu dochodów 
         budżetowych	Ewidencja szczegółowa prowadzona według poszczególnych podatników dłużników, zobowiązanych i według tytułów należności, klasyfikacji budżetowej.	
222- Rozliczenie dochodów 
         budżetowych		
223- Rozliczenie wydatków 
         budżetowych
	Ewidencja umożliwiająca sprawdzenie wielkości środków otrzymanych z budżetu.	
224- Rozliczenie udzielonych dotacji
         budżetowych	Ewidencja szczegółowa prowadzona według jednostek, przeznaczenia i klasyfikacji budżetowej.	
225- Rozrachunki z budżetami	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej i należnych tytułów.	
226- Długoterminowe należności 
         budżetowe
	Ewidencja szczegółowa prowadzona 
z podziałem na dłużników.	
227-Rozliczenie dochodów ze środków
        funduszy pomocowych		
228-Rozliczenie wydatków ze środków
        funduszy pomocowych		
229- Pozostałe rozrachunki
         publiczno- prawne
	Ewidencja rozrachunków dotycząca składek na ubezpieczenia społeczne według klasyfikacji budżetowej.	
231- Rozrachunki z tytułu 
         wynagrodzeń	Ewidencja szczegółowa prowadzona według tytułów wynagrodzeń i poszczególnych pracowników.	
234- Pozostałe rozrachunki 
        z pracownikami	Ewidencja szczegółowa według pracowników i tytułów.	
240- Pozostałe rozrachunki
	Ewidencja szczegółowa według kontrahentów i tytułów.	
290- Odpisy aktualizacyjne należności	Służy do ewidencji odpisów aktualizujących należności.	
310- Materiały	Kartoteki ilościowo- wartościowe według asortymentu prowadzone przez poszczególnych pracowników merytorycznych.
Ewidencja szczegółowa wartościowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	
400- Koszty według rodzajów	Ewidencja szczegółowa prowadzona według pełnej klasyfikacji budżetowej.	
401 - Amortyzacja		
750- Przychody i koszty finansowe	Ewidencja szczegółowa dla wszystkich dochodów budżetu prowadzona jest według działów klasyfikacji budżetowej wynikających ze sprawozdań.	
760- Pozostałe przychody i koszty
	Ewidencja szczegółowa dla wszystkich dochodów budżetu prowadzona jest według klasyfikacji budżetowej.	
761- Pokrycie amortyzacji		
800- Fundusz jednostki	Ewidencja szczegółowa umożliwi ustalenie stanu funduszu majątkowego i obrotowego.	
810- Dotacje budżetowe oraz środki 
        z budżetu na inwestycje	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej i zadań.	
840- Rezerwy i rozliczenia między 
        okresowe przychodów		
851- Zakładowy Fundusz Świadczeń
          Socjalnych	Ewidencja umożliwi ustalenie stanu źródeł zwiększeń i kierunku rodzajów zmniejszeń .	
853- Fundusze pozabudżetowe	Ewidencja pozwoli na ustalenie stanu źródeł zwiększeń i kierunków wydatkowania według klasyfikacji budżetowej.	
860- Straty i zyski nadzwyczajne oraz
         wynik finansowy
		
980-Plan finansowy wydatków    
        budżetowych	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	

981-Plan budżetowy niewygasających
        wydatków	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	
998- Zaangażowanie wydatków
         budżetowych roku bieżącego
	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej planu finansowego.	
999- Zaangażowanie wydatków
         budżetowych przyszłych lat
	Ewidencja szczegółowa prowadzona według klasyfikacji budżetowej.	

II. Zasady organizacji i prowadzenia rachunkowości.

Zasady Ogólne

1. Rachunkowość gminy winna być prowadzona zgodnie z przepisami o rachunkowości, 
a także innymi przepisami prawa w sposób prawidłowy zapewniając rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego oraz rentowności jednostki.

2. Rachunkowość gminy winna być prowadzona w siedzibie jednostki przy użyciu komputera, w sposób ustalony w zakładowym planie kont i według ustalonych wewnętrznych zasad gospodarki finansowej.

3. Rok obrotowy dla prowadzenia rachunkowości gminy określa się jako rok kalendarzowy - budżetowy, a okresem sprawozdawczym jest miesiąc.

4. Zapisy w księgach rachunkowych prowadzi się w języku polskim i walucie polskiej na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.

5. Księgi rachunkowe otwierane są na dzień rozpoczynający każdy rok kalendarzowy 
   i zamykane na koniec roku kalendarzowego. Wykaz w księgach rachunkowych na dzień 
   zamknięcia stany aktywów i pasywów ujmuje się w tej samej wysokości, w księgach 
   rachunkowych otwartych na następny rok obrotowy.   

6. Księgi rachunkowe prowadzone są przy użyciu komputera, obejmują zbiory zapisów
księgowych, obrotów i sald w dzienniku, księdze głównej i księgach pomocniczych, oraz zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej i sald kont  ksiąg pomocniczych.

7. Dokonywany w księgach rachunkowych zapis księgowy powinien być staranny, czytelny,  
   trwały i powinien zawierać, co najmniej: datę dokonania operacji, określenie rodzaju 
   i numeru dowodu księgowego, na podstawie, którego dokonano zapisu, treść zapisu, sumę 
   zapisu wynikającą z dowodu księgowego.

8. Błędny zapis w księgach rachunkowych poprawia się przez:
1)  dokonanie zapisów ze znakiem przeciwnym przy użyciu komputera,
2)  skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej oparafowanej w technice ręcznej.

9. Podstawą zapisów w księgach rachunków prowadzonych za pomocą komputera są:

1) sprawdzone dowody księgowe - źródłowe i zastępcze stwierdzające dokonanie  
     operacji gospodarczych i zakwalifikowanie do ujęcia w  księgach rachunkowych 
     przez wskazanie miesiąca,dekretacje i podpis osoby odpowiedzialnej za to wskazanie,
2) dane do komputera wprowadza się automatycznie za pośrednictwem urządzeń  
     łączności lub komputerowych  nośników danych,
3) dane tworzone są wewnątrz komputera na podstawie programu, przy wykorzystaniu 
     informacji zawartych już w księgach.
10. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za równoważne z dowodami źródłowymi uważa się również zapisy w księgach rachunkowych , wprowadzane automatycznie   za pośrednictwem łączności komputerowych   nośników danych lub według algorytmu (programu) na podstawie informacji zawartych już w księgach pod warunkiem spełnienia następujących wymogów:
	1) mogą one w  dowolnym momencie uzyskać trwale czytelną treść
	2) możliwe jest stwierdzenie źródła pochodzenia
		3) stosowania procedury zapewnia sprawdzenie poprawności i kompletności danych
	4) dane źródłowe są w miejscu ich powstawania odpowiednio chronione.

11. Realność danych źródłowych pozyskiwanych w formie elektronicznej musi być potwierdzone podpisem elektronicznym

12. Zapis księgowy powinien co najmniej zawierać :
1) datę operacji,
2) określenie rodzaju i numer identyfikacyjny dowodu księgowego,
3) zrozumiały tekst, skrót lub kod operacji,
4) datę zapisu,
5) oznaczenie kont, których dotyczy.

13.	Dane po wprowadzeniu do ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy 	odpowiednio chronić stosując właściwe procedury i środki chroniące przed zniszczeniem, 	modyfikacją lub ukryciem zapisu.

14. Na księgi rachunkowe - prowadzone za pomocą komputera składają się :
1)	dziennik zawierający chronologiczne ujęcie operacji wraz z nadanym automatycznie      	kolejnym numerem pozycji dziennika,
2) konta zawierające zapisy operacji w ujęciu systematycznym, najpierw na kontach 	analitycznych, dopiero sumy tych obrotów wprowadzają zapisy na kontach 	syntetycznych (księgi głównej),
3) zestawień obrotów i sald kont, sporządzonych na koniec każdego miesiąca 	zawierające :
a)  symbole i nazwy kont,
b) salda poszczególnych kont na dzień otwarcia konta, obroty za miesiąc 
     i narastające od początku roku, salda na koniec miesiąca

15. Obroty zestawienia obrotów i sald wymagają comiesięcznego uzgodnienia z kontem 
	i dziennikiem, a obroty i salda z obrotami i saldami kont. W praktyce komputer zapewnia 	automatyczne uzgadnianie.

16. Każdy wydruk dziennika, konta lub zestawień obrotów i sald jest trwale opatrzony 
1)  nazwą jednostki,
2)  rodzajem księgi i programu przetwarzania,
3)  określeniem roku obrotowego okresu sprawozdawczego,
4)  datą sporządzenia wydruku,
5) numeracją stron z oznaczeniem pierwszej i ostatniej sumowanych  
       narastająco.

17. Kontrola ciągłości zapisów oraz przenoszenia obrotów i sald następuje automatycznie.

18.	Rejestracja dowodów księgowych odbywa się poprzez jednoczesny zapis analitycznie 
	i syntetycznie.

19. Do prowadzenia rachunkowości gminy tworzy się oddzielne stanowiska rachunkowe dla: 
1)	budżetu gminy - dochody gminy wraz z podatkami i opłatami,
2)	jednostki budżetowej Urząd Gminy -wydatki budżetowe,
3)	środki pochodzące ze źródeł zagranicznych - programów projektów,
4)	fundusze specjalne i celowe,
5)	podatki i opłaty oraz inne dochody (ewidencja analityczna)

20. Rachunkowość gminy winna być prowadzona w oparciu o różne typy ewidencji księgowej 	na wyodrębnionych stanowiskach rachunkowych powiązanych ze sobą, zazębiających się 
	i uzupełniających.

21. Rachunkowość gminy w zakresie zapisów syntetycznych winna być prowadzona według 	oddzielnych rachunkach bankowych do utworzonych stanowisk rachunkowych, 
	w oddzielnych księgach rachunkowych i z oddzielnymi zbiorami dowodów księgowych.

22.	Konta ksiąg pomocniczych prowadzone winny być z uwzględnieniem typu ewidencji księgowej i we wzajemnym powiązaniu z kontami syntetycznymi.

23. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone na bieżąco jeżeli:
1) ujęte zdarzenia gospodarcze dokonywane są poprzez rejestrację umożliwiającą
     sporządzanie terminowo sprawozdań i różnych rozliczeń,
2) zarejestrowane dowody księgowe zostaną zaksięgowane nie później niż w ciągu 
     15 dni następnego okresu sprawozdawczego (miesięcznego).

24. Wykaz ksiąg rachunkowych to wykaz oddzielnych zbiorów danych określonych 
	w programach komputerowych stosowanych na poszczególnych stanowiskach
	rachunkowych. 
     Wykaz ksiąg rachunkowych prowadzonych za pomocą komputera oraz wykaz programów 	komputerowych określa załącznik Nr 1 do niniejszego zarządzenia.

25.		Prowadzenie ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera winna zapewniać pełną sprawdzalność zgodności zasad przetwarzania na komputerze z dokumentacją systemu 
w zależności od struktury oprogramowania i dowodami księgowymi przez:
1)	skompletowanie dokumentacji systemu przetwarzania danych dających pełny wgląd w budowę i przebieg stosowanego programu,
2)	zapewnienie możliwości sporządzania na każde żądanie zestawień ewidencyjnych,
3)	ustalenie osób, które zleciły dokonanie poszczególnych zapisów księgowych,
4)	wydrukowanie wszystkich danych, będących przedmiotem przetwarzania w porządku chronologicznym, co najmniej na koniec roku kalendarzowego, przechowywania magnetycznych nośników informacji do czasu wydruku zawartych na nich danych, 
w sposób chroniący przed zatarciem lub zniekształceniem tych danych,
5)	prowadzenie na bieżąco uzupełnianego wykazu zbiorów stanowiących księgi rachunkowe przechowywane na taśmach magnetycznych, dyskach, z określenia ich identyfikatorów i zawartości rodzaju nośnika oraz częstości ich aktualizacji,
6)	opis systemu informatycznego, procedur lub funkcji, w zależności do struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych metod zabezpieczenia dostępu do danych i ich systemu przetwarzania określa załącznik Nr 2 do niniejszego zarządzenia.
Rachunkowość budżetu gminy

1. Rachunkowość budżetu gminy opiera się na modelu kasowym i obejmuje dochody, wydatki, przychody i rozchody budżetu oraz wyodrębnione środki pieniężne funduszy pomocowych.

2.	Księgi rachunkowe służące do ewidencji zdarzeń gospodarczych, dotyczących obsługi budżetu tworzy się w systemie komputerowym za pomocą programu finansowo- księgowego zwanego dalej “FK” w postaci analitycznych wydruków.

3.	Dochody gminy winny być realizowane w całości za pośrednictwem rachunku podstawowego tworzonego dla budżetu gminy.

4. Dochody gminy realizowane przez Urząd Gminy winny być ewidencjonowane na podstawie zapisów w wyciągach bankowych w całości za pośrednictwem rachunku podstawowego tworzonego dla budżetu gminy, z jednoczesnym zapisem według klasyfikacji budżetowej na koncie „Rozliczenie dochodów”.

5.	Dochody gminy realizowane przez Urząd Gminy winny podlegać wtórnemu 
i szczegółowemu ewidencjonowaniu na innych stanowiskach rachunkowych (m.in. podatki 
i opłaty, dochody z mienia komunalnego, dotacje, subwencje i inne dochody), celem utworzenia sprawozdania o dochodach budżetowych z Urzędu Gminy.

6. Ewidencja księgowa winna być prowadzona na koncie rozliczeń dochodów na podstawie sprawozdań tworzonych na stanowiskach rachunkowych według następujących zasad:

1)	ewidencjonowanie należności z tytułu podatków i opłat oraz z mienia komunalnego
w księgach pomocniczych budżetu, winno odbywać się na podstawie zapisów 
w wyciągach bankowych dowodów wpłat w kwotach ogólnych danego rodzaju należności bez wyszczególnienia, np. na należność główną, odsetki oraz podatek 	rolny 
i od nieruchomości od osób fizycznych,
2)	podstawą zaewidencjonowania podziału na poszczególne rodzaje należności, winny być zestawienia sporządzone w okresach sprawozdawczych przez poszczególne stanowiska rachunkowe obejmujące podatki i opłaty oraz mienie komunalne oraz inne dochody,
3)	podstawą zaewidencjonowania dochodów własnych realizowanych przez 
Urzędy Skarbowe winny być informacje i sprawozdania o dochodach, składane okresowo przez poszczególne Urzędy,
4)	analityczne ewidencjonowanie rozrachunków budżetu winno odbywać się na podstawie zapisów w wyciągach bankowych, w podziale na poszczególnych 	wierzycieli 
i zobowiązanych.

7. Ewidencja księgowa na koncie dochodów winna być prowadzona na podstawie sprawozdań 	jednostkowych wewnętrznych i zewnętrznych w okresach sprawozdawczych. 
	Z zaewidencjonowanych dochodów sporządza się sprawozdanie budżetowe w okresach 	miesięcznych.

8. Analityczne ewidencjonowanie dochodów w księdze rachunkowej prowadzonej dla budżetu gminy odbywać się winno według obowiązującej klasyfikacji budżetowej źródła dochodów.

9.	Podstawą ewidencji wydatków w budżecie winno być sprawozdanie o wydatkach sporządzane przez Urząd Gminy, jednostki budżetowe oświaty i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

10.	Analityczne ewidencjonowanie wydatków w księdze rachunkowej prowadzonej dla 	budżetu gminy to podział na jednostki budżetowe.

11.	Z rachunku podstawowego obsługującego budżet środki na wydatki jednostek 	budżetowych winny być przekazywane w formie okresowych przelewów na rachunki 	bankowe należące 
	do tych jednostek.
Rachunkowość jednostki budżetowej

1.	Rachunkowość jednostki budżetowej, funduszy specjalnych, celowych środków 	inwestycyjnych winna być prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu 
	o przyjęty zakładowy plan kont, według zasad określonych niniejszym zarządzeniem. 	Winna obejmować wydatkowanie środków pieniężnych, ewidencję majątku trwałego, 	gospodarki materiałowej, ewidencję należnych przychodów kosztów rozrachunków 	rozliczeń oraz funduszy.

2.	Wydziela się stanowiska i księgi rachunkowe dla prowadzenia oddzielnej ewidencji 	syntetycznej i analitycznej dotyczącej:
	1) wydatki Urzędu Gminy,
	2) ewidencji planów dochodów i planu wydatków i ich zmiany,
	3) zaangażowania wydatków,
	4) funduszy pozabudżetowych.	
3.Podstawą zapisu w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie rzeczywistego zdarzenia:
1)	zewnętrzne obce -otrzymane od kontrahentów (faktury, rachunki,pokwitowania 
oraz inne),
2)	zewnętrzne własne -przekazywane w oryginale kontrahentom,
3)	wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki, m.in.:

a)	dowód przyjęcia gotówki czekiem,
b)	listy wypłat, tworzone w systemie komputerowym i ręcznie,
c)	polecenia księgowania, naliczania, przekazania zwrotu (według należnych 	tytułów),
d)	zestawienia zbiorcze pojedynczych dowodów źródłowych,
e)	wydruk wybranych przelewów, utworzonych w programie bankowym,
f)	wniosek o zaliczkę i rozliczenie zaliczki,
g)	rozliczenie polecenia wyjazdu służbowego,
h)	protokoły zużycia materiałów,
i)	zestawienie różnic inwentaryzacyjnych,
j)	protokoły wyjaśnień różnic inwentaryzacyjnych,
k)	protokoły nieodpłatnego przyjęcia-OT, przekazania-PT, kasacji środków trwałych-LT,
l)	zastępcze - wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu    	źródłowego.

4.	Podstawą zapisu w księgach rachunkowych jest prawidłowy dowód księgowy, który musi 	spełniać odpowiednie warunki, a więc:

1)	stwierdza fakt operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem,
2)	zawiera wiarygodne określenie wystawcy i wskazuje strony (nazwy i adresy)    
uczestniczące w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
3)	zawiera datę wystawienia dowodu oraz datę lub czas dokonania operacji,
4)	określa przedmiot operacji gospodarczej, jego ilość i wartość,
5)	zawiera własnoręczne podpisy osób odpowiedzialnych za prawidłowe dokonanie 
i udokumentowanie operacji gospodarczej,
6)	został sprawdzony pod względem merytorycznym, formalno - rachunkowym 
i na dowód tego podpisany przez upoważnione osoby,
7)	został oznaczony numerem identyfikacyjnym,
8)	zawiera dekretację i wskazanie miesiąca, w którym należy ująć w księgach  
rachunkowych.

5.	Na rachunku bieżącym ewidencjonuje się:

1)	środki pieniężne otrzymane z rachunku podstawowego prowadzonego dla budżetu gminy,
2)	wpływy z tytułu zwrotu wydatków dokonane w tym samym roku, w którym 
je poniesiono ( np. zwroty dotacji, zaliczek oraz wydatków zastępczych za inne  
jednostki lub osoby fizyczne z tytułu zużytej energii, opłat telekomunikacyjnych), 
z wyjątkiem wydatków lat ubiegłych, które kwalifikuje się do dochodów budżetowych,
3)	odsetki bankowe od środków pieniężnych,
4)	niewłaściwe obciążenia lub uznania.
6. Z rachunku bieżącego jednostki budżetowej dokonuje się wydatków objętych   
 zatwierdzonymi planami finansowymi:

1)	wydatki na finansowanie własnej działalności,
2)	przekazanie dotacji oraz środków pieniężnych na realizację zadań własnych,
3)	przelewy z tytułu zwrotu środków pieniężnych otrzymanych na pokrycie wydatków budżetowych danego roku, a niewykorzystanych do końca tego roku(zwrot).

7. Zapisów na koncie rachunku bieżącego wydatków dokonuje się wyłącznie w oparciu 
o zapisy w wyciągach bankowych i dowodach księgowych wg metody kasowej, gdzie każdy wydatek budżetowy jest każdą pobraną kwotą z rachunku bieżącego jednostki, niezależnie od jego przeznaczenia.
	Z zaewidencjonowanych wydatków sporządza się sprawozdanie budżetowe w okresach miesięcznych.

8. Dochody jednostki budżetowej zarachowane na rachunek bieżący podlegają przekazaniu na
	rachunek podstawowy budżetu gminy nie później niż na koniec roku budżetowego.

9. Środki budżetowe niewykorzystane do końca roku pozostające na koncie rachunku bieżącego podlegają zwrotowi na rachunek podstawowy budżetu gminy.

10. Uzyskane przez jednostkę budżetową zwroty wydatków dokonanych w tym samym roku budżetowym przyjmowane są na konto wydatków- rachunek bieżący i zmniejszają wykonanie wydatków w tym roku budżetowym, a uzyskane zwroty wydatków dokonanych w poprzednich latach budżetowych są przyjmowane na konto dochodów i odprowadzane na rachunek podstawowy budżetu gminy.
11. Ewidencja księgowa środków trwałych winna być prowadzona na koncie syntetycznym “środki trwałe” wg wartości początkowej brutto, analitycznie zaś wg klasyfikacji budżetowej i grup rodzajowych określanych przez GUS na podstawie dowodów przyjęcia środka trwałego OT i PT otrzymanego ze stanowiska odpowiedzialnego merytorycznie.

12.		Ewidencja księgowa wartości niematerialnych i prawnych, dla których wartość porządkowa przekracza wielkość ustaloną w przepisach o amortyzacji środków mających zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych winna być prowadzona na koncie syntetycznym według wartości początkowej brutto, analitycznie zaś według klasyfikacji budżetowej, nazwy i miejsca użytkowania.

13. Umorzenie i amortyzowanie środków trwałych winno być dokonywane jednorazowo na koniec roku obrotowego wg stawek amortyzacyjnych, dla których wartość początkowa przekracza wielkość ustaloną w przepisach o amortyzacji środków trwałych mających zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych.

14. Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych winno być dokonywane jednorazowo na koniec roku obrotowego wg stawek amortyzacyjnych ustalanych na okres 36 m-cy, dla których wartość początkowa przekracza wielkość ustaloną w przepisach o amortyzacji środków trwałych mających zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych.

15.	Ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wartości 	umorzeniowe powinny być prowadzone w programie komputerowym “FK”. Szczegółowa 	ewidencja ilościowo-wartościowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych 
   i prawnych i wartości umorzenia z dokładnym podziałem na poszczególne grupy, obiekty, 	nazwy, użytkownika winna być prowadzona w urządzeniach analitycznych tworzonych 
   w programie komputerowym “środki trwałe”.

16. Ewidencja księgowa pozostałych środków trwałych ( tzw. wyposażenia) oraz wartości niematerialnych i prawnych dotyczyć winna środków o wartości nie przekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o amortyzacji środków trwałych mających zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszty uzyskania przychodu w 100% ich wartości 
w miesiącu oddania do używania. W chwili wydania do użytkowania pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegają umorzeniu w 100%.

17. Ewidencja księgowa pozostałych środków trwałych o charakterze wyposażenia i wartości niematerialnych i prawnych powinna być prowadzona w księgach rachunkowych syntetycznie i analitycznie. Ewidencja księgowa winna być prowadzona przez jednostkę 
w cenach brutto z Vat, w ujęciu wartościowym. W ujęciu ilościowo-wartościowym prowadzona winna być w księgach inwentarzowych przez poszczególnych pracowników merytorycznych, którym powierzono obowiązek prowadzenia ksiąg inwentarzowych.

18.		Ewidencja ilościowo-wartościowa pozostałych środków trwałych, tzw. “wyposażenie” 
w księgach inwentarzowych powinna być prowadzona dla grupy przedmiotów nadających się do określenia i zamieszczenia indywidualnego numeru inwentarzowego. 

19. Zapisy w księgach inwentarzowych powinny być okresowo uzgadniane ze stanowiskiem rachunkowym jednostki budżetowej.

20. Ewidencja księgowa analityczna winna być prowadzona oddzielnie dla każdego zadania inwestycyjnego.

21. Ewidencja wszystkich nakładów inwestycyjnych dotycząca zadań inwestycyjnych oraz zakupów dóbr inwestycyjnych prowadzona winna być przez konto kosztów inwestycyjnych ( środki trwałe w budowie).

22.		Koszty wspólne ponoszone na realizację zadania inwestycyjnego w wyniku, którego 	powstaje kilka rodzajów środków trwałych, winny być rozliczane procentowo w stosunku 	do wartości poniesionych nakładów. Zasada winna być stosowana do etapowego 	rozliczania zadania inwestycyjnego

23.		Koszty poniesione na realizację zadania inwestycyjnego winny być gromadzone, 
a następnie rozliczone i odniesione na zwiększenie wartości początkowej środka trwałego.

24.		Ewidencja księgowa dotycząca należności z tytułu dochodów budżetowych realizowanych
	przez Urząd Gminy, winna być prowadzona w księgach rachunkowych jednostki na koniec 	okresu sprawozdawczego na podstawie danych wynikających ze sprawozdania 	jednostkowego.

25.		Ewidencja księgowa dotycząca długoterminowych należności budżetowych, dokonywana 	ma być w księgach rachunkowych jednostki budżetowej na koniec roku na podstawie 	szczegółowych ustaleń dokonanych na stanowisku rachunkowym obsługującym mienie 	komunalne oraz podatki i opłaty.

26.		Zaliczki na wydatki do rozliczenia mogą być udzielane pracownikom Urzędu Gminy na 	pokrycie drobnych wydatków:
1)	zaliczki mogą być udzielane na okres krótki, które winny być rozliczone niezwłocznie po wykonaniu zadania oraz stałe z rozliczeniem w końcu roku budżetowego w wysokości nie przekraczającego dwu-miesięcznego wynagrodzenia brutto danego pracownika,
2)	zaliczki winny być wypłacane na podstawie wniosku o zaliczkę, który zawiera klauzulę o upoważnieniu do potrącania z wynagrodzenia nie rozliczonej zaliczki, oraz termin rozliczenia,
3)	dopuszcza się w wyjątkowych i uzasadnionych wypadkach udzielenie poza stałą zaliczką zaliczki krótkoterminowej.
27.	Udzielane dotacje określone w planach finansowych podlegają rozliczeniu w zakresie 
	i trybie określonym w uchwale i zawartych umowach.

28.		Ewidencja materiałów winna być prowadzona na odpowiednich kontach zakładowego   	planu kont. W księgach rachunkowych jednostki w programie komputerowym “FK” 	winna być prowadzona ewidencja wartościowa materiałów przychodowa wg cen zakupu 	brutto łącznie z podatkiem VAT, rozchodowa wg cen zakupu lub średnich cen ustalonych 	dla danego składnika. Ewidencja szczegółowa ilościowo-wartościowa materiałów winna 	być prowadzona przez  pracowników merytorycznych referatów.

29.		Nie prowadzi się ewidencji na koncie magazynowym jednostki zakupionych materiałów 	kancelaryjno-biurowych. Zapasy tych materiałów na koniec roku obrotowego 	ewidencjonowane winny być na podstawie wyceny ilościowej i wartościowej w drodze 	spisu z natury, wg ostatnich cen nabycia. Ustalona wartość zapasów zmniejsza koszty 	jednostki.

30. Nie prowadzi się ewidencji na koncie magazynowym i na koncie pozostałe środki trwałe zakupionych materiałów i wyposażenia z zakresu bhp w przypadku wpisania do karty wyposażenia prowadzonych przez  pracowników merytorycznych Urzędu Gminy.

31. Ewidencja kosztów prowadzonych zadań przez Urząd Gminy odbywać się winna zgodnie 
z ustalonymi planami finansowymi, wg podziałek klasyfikacji budżetowej. 

32.		Ewidencja księgowa kosztów w jednostce budżetowej z zasady winna się odbywać 
w momencie zapłaty pod datą i na podstawie wyciągu bankowego:
1)	pod datą ostatniego dnia kończącego okres sprawozdawczy ujmuje się koszty 
w księgach rachunkowych na podstawie dokumentów źródłowych, faktur 
i rachunków, które jednostka otrzyma do 5 dnia miesiąca następnego po upływie okresu sprawozdawczego,
2)	pod datą 31 grudnia ujmuje się koszty w księgach rachunkowych danego roku na podstawie dokumentów źródłowych, faktur i rachunków, które jednostka otrzyma 
po zakończeniu roku do 15 dnia następnego roku.

33. Ewidencja kosztów wynikających z działalności jednostki, takich jak zużycia materiałów 
i wyposażenia, wynagrodzeń i pochodnych, opłat podatkowych winna być prowadzona na podstawie tworzonych dokumentów wewnętrznych stanowiących dowód księgowy.

34.		Rachunkowość, funduszy specjalnych, funduszy celowych opiera się na modelu określonym w zakładowym planie kont.

35.		Księgi rachunkowe służące do ewidencji przychodów, rozchodów rozrachunków dotyczących funduszy tworzy się w systemie komputerowym za pomocą programu “FK” 
w postaci analitycznych wydruków.

36.	Ewidencja analityczna winna być prowadzona oddzielnie dla każdego funduszu. Winna umożliwiać ustalenie tytułu zwiększeń funduszu i kierunki jego wykorzystania.

37.		Podstawą ewidencji funduszy winny być dowody zwiększające (wpłaty, przypisy darowizn) i zmniejszające ( wypłaty, odpisy, przelewy, umorzenia).

38.		Podstawą ewidencji "zaangażowania i palu finansowego wydatków budżetowych" winny być dowody wewnętrzne tworzone na podstawie zadań ujętych w planach finansowych: 
1)	wartość umów, porozumień, decyzji, postanowień oraz innych uzgodnień, ujmuje się w globalnych wartościach,
2)	pozostałe wydatki objęte planem finansowym, a niemożliwe do określenia ich wartości, ujmuje się w wysokościach faktycznie poniesionych, tj. w/g zestawienia  wydatków,
3)	zapisy na koncie zaangażowanie i planu finansowego wydatków  budżetowych winny być dokonywane nie rzadziej niż na koniec każdego kwartału.

Rachunkowość podatków i opłat

1. Rachunkowość podatków i opłat winna stanowić integralną część ewidencji księgowej 
w budżecie gminy i jednostce budżetowej Urzędu Gminy.

2.	Konta syntetyczne dotyczące tylko ewidencji podatków i opłat nie powinny być 	wyodrębniane. Ewidencja podatków i opłat winna być prowadzona na kontach 	syntetycznych jednostki, gdzie treść ekonomiczna kont ustalona w zakładowym planie kont 	jest zbieżna z treścią ekonomiczną kont syntetycznych ustalonych dla podatków i opłat.

3.	Dla kont ewidencji analitycznej winny być wyodrębnione szczegółowe księgi pomocnicze 	obejmujące podatki i opłaty. Uszczegółowione konta winny być prowadzone 
	z uwzględnieniem klasyfikacji budżetowej dla każdego rodzaju podatku i dla każdego 	podatnika.

4.	Księgi rachunkowe służące do ewidencji podatków i opłat są tworzone ogólnie w programie 	komputerowym “FK” i szczegółowo w programie komputerowym o nazwie “Podatki”, które 	to programy winny zapewniać wydruki dokumentacji i zestawień określonych wymogami 	prawa.

5.	Ewidencja szczegółowa dotycząca podatków i opłat winna obejmować przypisy i odpisy, 	wpłaty podatków i opłat, oraz zwroty:
1)	Do udokumentowania przypisów i odpisów winny służyć:
a) deklaracje podatkowe,
b) decyzje podatkowe,
c) dowody zrealizowanych wpłat nieprzypisanych, a należnych od podatników, 
w tym wpłat odsetek za zwłokę,
d) polecenie księgowania ujmujące przypisy należności zakwalifikowanych zobowiązań przedawnionych
 e) postanowienia o dokonaniu potrącenia , o którym mowa w art. 65, art.66 i art.77 ordynacji podatkowej.

2)		Do udokumentowania wpłat i zwrotów podatków i opłat winny służyć dowody wpłat 
	w wyciągach bankowych, takie jak:
a) pokwitowanie z kwitariusza K-103, K-104, jeżeli wpłata jest dokonana 
u inkasenta,
b) pokwitowanie z kasy Urzędu Gminy,
c) wpłaty i zwroty dokonane za pośrednictwem banku lub poczty,
d) wyciąg bankowy otrzymany w formie zawierającej dane identyfikujące wpłaty 
i zwroty,
e) dowody przerachowań, postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych, w przypadku gdy wpłata została dokonana na inny rodzaj podatku niż podatek, w którym występuje zobowiązanie podatkowe.
6. W przypadku nie zidentyfikowania wpłaty należność otrzymaną księguje się na wpływy
   do wyjaśnienia i wyjaśnia się tytuł wpłaty.

7. Z kwoty wpłat dokonywanej przez podatnika lub poborcę ustala się w pierwszej kolejności koszty upomnienia, odsetki za zwłokę, a następnie należność główną.

8.	Poboru podatku od osób fizycznych mogą dokonywać ustaleni inkasenci. Zasady 	inkasowania i rozliczania inkasa, podatków i opłat winny być określone w indywidualnych 	umowach o inkaso.

9. Prawidłowe i sprawne prowadzenie ewidencji podatków i opłat winno służyć działaniom   zmierzającym do efektywnego gromadzenia dochodów z tego tytułu.

10.	Ogólna ewidencja podatków i opłat,zgodnie z klasyfikacją budżetową winna odbywać się  
 	na stanowisku rachunkowym księgowości budżetowej na podstawie dowodów 	wynikających z wyciągu bankowego.

11.	Szczegółowa ewidencja w księgach rachunkowych poszczególnych rodzajów podatków 
	i podatników winna być prowadzona na stanowisku rachunkowym do spraw 	rachunkowości podatkowej.

12.	Zapisy księgowe dokonywane w księgach rachunkowości budżetowej i podatkowej 
  	winny być zapisami chronologicznymi i identyfikującymi z zapisami ujętymi w księdze.

13.	Dane wynikające z zamknięcia ksiąg rachunkowych księgowości podatkowej winny być  
  	zgodne z danymi w księgach księgowości budżetowej.

14.	Na stanowisku księgowości podatkowej sporządza się sprawozdanie z zakresu podatków 
  	i opłat obejmujące: należności, wpłaty, zaległości i nadpłaty. Sprawozdanie sporządza się 
 	w terminach określonych dla sprawozdawczości budżetowej. 

III. Zasady przeprowadzenia i rozliczania inwentaryzacji.

1. Inwentaryzacja służy do okresowej kontroli stanu aktywów i pasywów. 

2. Podstawowym celem inwentaryzacji jest ustalenie faktycznego stanu aktywów i pasywów, sprawdzenie i sprostowanie danych ewidencji księgowej, jak również rozliczenie osób odpowiedzialnych materialnie za powierzone im mienie.

3. Inwentaryzacja może nastąpić w drodze:
-  spisu z natury,
- uzyskania od kontrahentów potwierdzenia wykazanego z księgach jednostki stanu należności oraz wprowadzenie ewentualnych różnic,
- weryfikacji pozostałych, nieobjętych spisem z natury lub uzgodnieniem, pozycji aktywów i pasywów figurujących w księgach przez ich porównanie z odpowiednimi dokumentami, wyprowadzeniem ewentualnych różnic.

4. W drodze spisu z natury ustala się stan następujących składników majątkowych:                                
         1) rzeczowe składniki majątkowe:
a) zaliczane do środków obrotowych, tj. materiały , towary, wyposażenie i inne,
b) materiały przeznaczone na remonty bieżące i inwestycyjne,
c) nie zużyte materiały i towary odpisywane w koszty w momencie ich zakupu.

2) pieniężne składniki majątkowe:
a) gotówka w kasie, czeki, obligacje, weksle, papiery wartościowe.

5. W drodze uzyskania od kontrahentów pisemnego potwierdzenia ustala się stany:
1)	środków pieniężnych na rachunkach bankowych,
2)	rozrachunków z innymi jednostkami,
3)	należności.

6. W drodze weryfikacji stanu ewidencyjnego i porównanie z odpowiednimi dowodami 
ustala się:
1)	rzeczowe składniki majątku oddane w używanie, wydzierżawione i wynajęte,
2)	udziały w obcych podmiotach,
3)	należności i zobowiązania wobec organów podatkowych,
4)	inne środki trwałe niedostępne w czasie spisu,
5)	rozrachunki z pracownikami i osobami fizycznymi,
6)	rozpoczęte inwestycje, (środki trwałe w budowie),
7)	środki trwałe trudno dostępne nie spisane w drodze spisu z natury,
8)	grunty.

7.  Przy inwentaryzacji w drodze spisu należy stosować następujące zasady:
1)	spis z natury rzeczowych i pieniężnych składników majątku polega na ustaleniu rzeczywistej ich ilości i wpisaniu do arkusza spisu z natury,
2)	rzeczywistą ilość z natury rzeczy i pieniężnych składników majątku ustala się przez: przeliczenie, zważenie, zmierzenie,
3)	w sytuacji, kiedy składniki majątkowe są niedostępne, niepoliczalne, niemierzalne lub dostęp do nich jest utrudniony - ich stan ilościowy określa się na podstawie obliczeń technicznych lub szacunków, tj. w sposób uproszczony,
4)	stan rzeczowych i pieniężnych składników majątku przechowywanych 
w opakowaniu będącym w stanie nienaruszonym może być określony przez przeliczenie opakowańi uwzględnienie ich zawartości,
5)	przed rozpoczęciem spisu z natury osoba materialnie odpowiedzialna za całość i stan składników majątku objętych spisem składa zespołowi spisowemu w jednym egzemplarzu pisemne oświadczenie,
6)	arkusze spisania traktuje się jako druki objęte ścisłą kontrolą i wydaje zespołom spisowym po uprzednim ponumerowaniu i zaparafowaniu przez upoważnioną osobę 
z komórki księgowości za pokwitowaniem, do późniejszego rozliczenia po zakończeniu spisów.
7)	zespół spisowy nanoszący na arkusz spisu z natury wynik spisu wypełnia wszystkie wierze arkusza i rubryki (z wyjątkiem rubryki “cena i wartość”), podpisuje arkusze 
i przedkłada do podpisania osobom materialnie odpowiedzialnym,
8)	niewłaściwe zapisy na arkuszu spisowym należy poprawić powyżej lub obok liczby 
i treści nieprawidłowej, wraz z podpisem członka zespołu spisowego oraz osoby materialnie odpowiedzialnej,
9)	arkusz spisowy z natury sporządza się w 2 egzemplarzach. Oryginał otrzymuje za pośrednictwem przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej księgowość jednostki, 
a kopie osoba materialnie odpowiedzialna,
10)	bezpośrednio pod ostatnią pozycją naniesioną na arkusz spisowy umieścić klauzulę 
o treści: “ spis zakończono na pozycji nr .......”,
11)	nie wolno spisywać na jednym arkuszu spisowym majątku powierzonego różnym osobom materialnie odpowiedzialnym,
12)	na oddzielnych arkuszach dokonuje się spisu środków trwałych, wyposażenia 
i pozostałych materiałów,
13)	wypełniając arkusz z natury zespół spisowy stosuje nazwy i jednostki miary z indeksów materiałowych bądź oznaczeń używanych w księgowości,
14)	po zakończeniu spisu zespół spisowy składa przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej sprawozdanie zawierające, rozliczenie z przekazanych arkuszy spisowych oraz informację o wszelkich stwierdzonych w toku spisu nieprawidłowościach w gospodarce składnikami majątkowymi w danym polu spisowym (zabezpieczenie, konserwację, sposób magazynowania, oznakowanie itp.),
15)	przewodniczący komisji otrzymane arkusze spisowe przekazuje do kontroli
finansowej celem dokonania wyceny poszczególnych składników majątkowych,
porównanie stanu faktycznego ze stanem ewidencyjnym i ustaleniu różnic 
w inwentaryzacji. 

8.	Inwentaryzację, w formie  uzyskanie pisemnego potwierdzenia stanów zobowiązań 
	i należności od banków i kontrahentów, przeprowadzają pracownicy referatu finansowego:

1) poprzez uzyskania potwierdzeń sald:
	  a) na drukach ogólnie dostępnych,
	  b) na druku komputerowym, który zawiera wykaz dowodów   źródłowych 	składających się na saldo,
	  c) poprzez potwierdzenie faksem lub pocztą elektroniczną,
	  d)	w formie telefonicznej takim przypadku należy sporządzić notatkę 
	z przeprowadzonej rozmowy zawierającą: numer konta, imiona i nazwiska osób  
    upoważnionych do potwierdzenia salda.

2) Stany środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych uzyskanych 
od banków.

3)	Stan zobowiązań z tytułu otrzymanych pożyczek od banków i innych pożyczkodawców.

4) Stany należności uzgadnia się poprzez wysłanie zawiadomienia o wysokości salda 
i wykazu pozycji składającej się na to saldo i uzyskanie potwierdzenia.

5) Obowiązek uzgodnienia z kontrahentami stanu należności nie dotyczy:

a)	sald zerowych, sald uregulowanych do dnia sporządzenia pisemnego potwierdzenia,

b)	należności skierowanych do dnia sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego na drogę postępowania sądowego.

9. Inwentaryzacja w drodze weryfikacji polega na porównaniu stanów ksiąg rachunkowych, 	inwentarzowych z danymi zawartymi w dokumentach źródłowych, wtórnych, rejestrach, 	ewidencjach, kartotekach.

1) Weryfikacja stosowana jest wtedy , kiedy nie można przeprowadzić inwentaryzacji metodami wcześniej opisanymi lub kiedy nie ma obowiązku inwentaryzacji co roku, np. w stosunku do środków trwałych, a w szczególności : 

	  a) grunty, środki trwałe trudno dostępne oględziny ( rurociągi, kable, i tym podobne),
	  b) należności sporne i wątpliwe,
	  c) rozrachunki publiczno prawne,
	  d) rozrachunki z pracownikami,
	  e) składniki finansowego majątku trwałego (udziały),
	  f) wartości niematerialno-prawne,
	  g) rozliczenia między okresowe,
	  h) fundusze, inne nie wymienione składniki aktywów i pasywów.

2)  Przy inwentaryzacji w drodze weryfikacji należy stosować następujące zasady:

	a) weryfikację stanów przeprowadzają pracownicy prowadzący konta analityczne,
  	b)	kontrole prawidłowości przeprowadzonej weryfikacji sprawują bezpośrednio          	przełożeni,
           	c) osoba dokonująca weryfikacji odnotowuje fakt jej przeprowadzenia poprzez                         		zamieszczenie klauzuli “ dokonano weryfikacji salda na dzień..... 200.....r “
                 i umieszcza podpis.

3)  kontrole prawidłowości przeprowadzonej weryfikacji sprawują bezpośrednio
     przełożeni,

4)	osoba dokonująca weryfikacji odnotowuje fakt jej przeprowadzenia poprzez zamieszczenie klauzuli “ dokonano weryfikacji salda na dzień................................... 200.....r “ i umieszcza podpis,

5) z dokonanej weryfikacji aktywów i pasywów sporządza się na koniec każdego roku protokół.

10.		Inwentaryzację okresową poszczególnych składników majątku przeprowadza się 
w terminach ustalonych w rocznym harmonogramie.

11.	Ustala się terminy i częstotliwość prowadzenia inwentaryzacji jak niżej:

Lp.	Rodzaje składnika majątkowego	Termin przeprowadzenia inwentaryzacji	Sposób przeprowadzenia inwentaryzacji	
1.	- środki pieniężne w kasie krajowe 
  i zagraniczne,
- akcje, obligacje, czeki obce, 
  bony, weksle i inne papiery 
  wartościowe
- inne środki pieniężne
- druki ścisłego zarachowania	Ostatni dzień każdego roku obrotowego	Spis z natury	
2.	-środki pieniężne na rachunkach 
  bankowych

	Ostatni dzień każdego roku obrotowego	Pisemne potwierdzenie sald	
3.	-kredyty i pożyczki
-należności i zobowiązania / 
 oprócz wymienionych w punkcie 8
-powierzone innym jednostkom 
 własne środki majątkowe	IV kwartał każdego roku do 15 stycznia następnego roku	Pisemne potwierdzenie stanu aktywów i pasywów	
4.	-rzeczowe składniki majątku 
 obrotowego: materiały, towary, 
 wyroby gotowe, półfabrykaty - w 
 magazynie	IV kwartał każdego roku z zakończeniem najpóźniej do 15 stycznia następnego roku	 Spis z natury	
	- jeżeli składniki te znajdują się na terenie strzeżonym i objęte są ewidencją ilościowo-wartościową	Raz na dwa lata		
5.	-środki trwałe
- maszyny i urządzenia objęte 
 inwestycją rozpoczętą
- jeżeli znajdują się na terenie 
 strzeżonym	IV kwartał każdego roku do 15 stycznia następnego roku: raz na 4 lata	Spis z natury	
6.	-grunty
-trudno dostępne oglądowi środki 
 trwałe, np. budowle podziemne
-inwestycje rozpoczęte, z wyłącz. 
 maszyn i urządzeń objętych 
 inwestycją
-należności i zobowiązania wobec 
 pracowników
-należności i zobowiązania 
 publiczno-prawne
-rozliczenia między okresowe 
 kosztów
-fundusze specjalne, rezerwy 
i dochody przyszłych okresów
-wartości niematerialne i prawne
-inne nie wymienione wyżej 
 składniki aktywów i pasywów	Ostatni dzień każdego roku	Porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami 
( porównanie stanu ewidencyjnego)	

12. Na wniosek głównego księgowego kierownik jednostki powołuje na stałe przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej.

13. Na wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej kierownik jednostki powołuje specjalnym zarządzeniem:

1)	Komisję inwentaryzacyjną składającą z pracowników jednostki, Urzędu Gminy 
i jednostek organizacyjnych gminy z wyznaczonych wyżej pracowników tworzy się zespoły spisowe w składzie co najmniej 2 osób, przy czym nie mogą to być osoby odpowiedzialne za spisywane składniki majątku.

14. Do uprawnień i obowiązków przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej należy:

1) opracowanie na każdy rok harmonogramu okresowych inwentaryzacji składników majątkowych i projektów zarządzenia inwentaryzacyjnego kierownika jednostki,
2) współdziałanie udzielone przy opracowaniu lub aktualizowaniu zakładowej instrukcji inwentaryzacyjnej,
3) powołanie podkomisji ds. rozliczeń i weryfikacji różnic inwentaryzacyjnych,
4) współdziałanie z kierownikiem jednostki, głównym księgowym i radcą prawnym w sprawach inwentaryzacji,
5) instruowanie zespołów spisowych,
6) kontrola przebiegu planu (harmonogramu) inwentaryzacji:
-przed spisem z natury,
-w czasie trwania spisów z natury,
-po zakończeniu spisów z natury,
7)	ponumerowanie i zaparafowanie arkuszy spisu z natury jako druków ścisłego zarachowania oraz prowadzenie kontroli ich wykorzystania,
8)	wydawanie zespołom spisowym za pokwitowaniem odpowiedniej ilości arkuszy spisowych z natury, jako druków ścisłego zarachowania,
	9)	udzielenie zespołom spisowym, przy współudziale Skarbnika Gminy, niezbędnego instruktażu,
10) dopilnowanie ciągłości i terminowości wykonania planu prac inwentaryzacyjnych,
11) stałe nadzorowanie prac zespołów spisowych i ułatwienie im wykonania zadań przez udzielenie wskazówek oraz interweniowanie u kierownika jednostki w razie napotkania trudności, których komisja nie może usunąć we własnym zakresie,
12)	przyjmowanie od zespołów spisowych wypełnionych arkuszy spisów z natury
	przeprowadzonej inwentaryzacji wraz ze sprawdzeniem ich pod względem
	formalnym oraz rozliczeniem zespołów spisowych z pobranych arkuszy spisowych 
	z natury,
13) bieżące informowanie kierownika jednostki o stwierdzonych względnie zaistniałych nieprawidłowościach, ujawnionych w toku kontroli lub w późniejszym terminie, 
a dotyczących spraw związanych z inwentaryzacją (terminowość, rzetelność, nieścisłość),
14)	przestrzeganie terminów związanych z inwentaryzacją i rozliczeniem różnic
	inwentaryzacyjnych,
15)	monitorowanie sprawozdań z przebiegu inwentaryzacji rocznej i zapoznanie
	kierownika jednostki ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w inwentaryzowanych
	jednostkach.

15. Do zadań i obowiązków zespołów spisowych należą następujące czynności:

1)	pobieranie od przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej za pokwitowaniem
	arkuszy spisów z natury,
2) 	zapoznanie się z przepisami i instrukcją dotyczącą przeprowadzania spisów z natury 
i zasad inwentaryzacji,
3)	pobranie przed rozpoczęciem spisu z natury oświadczeń od osób materialnie
	odpowiedzialnych, stwierdzających, że wszelkie zrealizowane dochody przychodu 
	i rozchodu są ujęte w ewidencji szczegółowej oraz przekazane do działu księgowości,
4) 	przeprowadzenie właściwego spisu z natury i ujęcie go na arkuszach (spisowych) 
w sposób umożliwiający ustalenie składników wg kont syntetycznych zakładowego 
	planu kont,
5)	sporządzenie krótkiego sprawozdania zespołu spisowego z przeprowadzonej inwentaryzacji (spisu z natury) uwzględniającego między innymi: rodzaje spisanych składników majątku i miejsce ich składowania, czas trwania inwentaryzacji i na jaki dzień dokonano spisu z natury, stwierdzenie ewentualnej przeszkody, trudności 
i nieprawidłowości w przechowywaniu zapasów, ich konserwacji i zabezpieczenia przed kradzieżą,
6)	rozliczenie z pobranych arkuszy spisu z natury, jako druków ścisłego zarachowania, wnioski dotyczące prawidłowości spisów z natury i zabezpieczenia majątku jednostki gospodarczej,
7)	przekazanie materiałów przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej natychmiast po zakończeniu spisu z natury.

16. W przypadku stwierdzenia składnika majątku nie nadającego się do dalszego użytkowania zespół spisowy może dokonać kasacji tego składnika na oddzielnym protokóle kasacyjnym.

17.	Wyceny rzeczowych składników majątkowych ujętych w arkuszach spisu z natury dokonują na polecenie głównego księgowego pracownicy referatu finansowo-księgowego przy współudziale przewodniczącego komisji, 

  1) wyceny dokonuje się na arkuszach spisu z natury,
  2) po dokonaniu wyceny należy ustalić różnice inwentaryzacyjne poprzez porównanie 	faktycznego podanego na arkuszach spisu z natury ze stanem wynikającym 
	z ewidencji ilościowo-wartościowym,

  3) różnice inwentaryzacyjne mogą wystąpić jako:

n i e d o b o r y - stan ewidencyjny wyższy niż rzeczywisty,
n a d w y ż k i - stan ewidencyjny niższy niż rzeczywisty,

4) w przypadku stwierdzenia różnic inwentaryzacyjnych komisja inwentaryzacyjna winna przyjąć następujące zasady postępowania:

-zakwalifikowanie różnic inwentaryzacyjnych,
-przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób bardzo wnikliwy,
ustalając ewentualny stopień winy lub jej brak ze strony osób materialnie odpowiedzialnych,
- postawienie wniosków w zakresie ich odpisania z ksiąg rachunkowych,
- ujawnione niedobory i nadwyżki księguje się w ewidencji ilościowej i ilościowo-wartościowej na podstawie zestawień różnic inwentaryzacyjnych,
- ustalone różnice ilościowe między stanem faktycznym i księgowym dotycząc stanów magazynowych w zakresie art. masowych mieszczące się w granicach 
5% stanu ilościowego końcowego przyjmuje się jako stan księgowy.

18. Obieg dokumentów dotyczących inwentaryzacji:

1) zespół spisowy przekazuje przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej arkusze spisowe oraz inne dokumenty,

2) przewodniczący komisji przekazuje głównemu księgowemu skontrolowane pod względem formalno-rachunkowym materiały z inwentaryzacji,

3)	przewodniczący o stwierdzonych różnicach zawiadamia osoby materialnie
	odpowiedzialne, które to osoby składają pisemne wyjaśnienie co do zaistniałych
	różnic,

4)przewodniczący komisji opracowuje protokół weryfikacji różnic inwentaryzacyjnych 
i przedkłada go kierownikowi do akceptacji nie później niż w ciągu 30 dni roboczych od terminu inwentaryzacji,

5) ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadł termin inwentaryzacji,

6) przekazane radcy prawnemu w terminie 30 dni od daty zatwierdzenia wniosku komisji przez kierownika stwierdzonych spraw spornych wymagających skierowania do sądu,

7) w przypadku stwierdzenia nadużyć skierowanie spraw do organów ścigania winno    nastąpić w dniu następnym po wydaniu decyzji przez kierownika jednostki.

19. Dokumenty dotyczące inwentaryzacji przechowuje się zgodnie z obowiązującą instrukcja
	kancelaryjną i archiwalną.

IV. Zasady wyceny aktywów i pasywów   

1. Aktywa i pasywa wycenia się nie rzadziej na dzień bilansowy w sposób następujący:

1) środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne według cen nabycia,
2) środki trwałe w budowie (inwestycje) według cen nabycia i kosztów wytworzenia,
3) udziały w innych jednostkach według cen nabycia,
4) rzeczowe składniki aktywów obrotowych (materiały i towary) w cenach zakupu  
    łącznie z podatkiem WAT,
5) należności i udzielone pożyczki w kwocie wymaganej zapłaty,
6) zobowiązania w kwocie wymagalnej zapłaty,
7) pozostałe aktywa i pasywa w wartości nominalnej.

2.Cena nabycia jest ceną zakupu powiększoną o bezpośrednie koszty ponoszone przy 	transporcie, ubezpieczeniu, załadunku, przeładunku, zwózce, zwiezieniu do magazynu, 	składowania, łącznie z podatkiem VAT.
3. Koszt wytworzenia jest to koszt pozostający w bezpośrednim związku z danym produktem,  	to jest wartość zużytych materiałów bezpośrednich, płace bezpośrednie i pozostałe koszt.

4. Cena zakupu jest to wartość łącznie z podatkiem VAT wynikająca z faktur i rachunków

5.	Wartość nominalna jest to wartość danego dobra, usługi lub innej rzeczy wyrażona najczęściej w pieniądzu, i wyznaczana przez ceny bieżące, bez uwzględnienia wpływu innych czynników np. inflacji.

V. Zasady gospodarki kasowej i  drukami ścisłego zarachowania.

1. Operacji kasowych dokonują pracownicy wyznaczeni przez Wójta. Obowiązków tych nie 	wolno powierzać głównemu księgowemu oraz osobom, które złożyły wzory podpisów 
	w banku.

2. Szczegółowe obowiązki kasjera określone są w indywidualnym zakresie czynności i łącznie 	ze złożonym oświadczeniem o odpowiedzialności materialnej znajdują się w aktach 	osobowych.

3.	Kasjer winien posiadać wykaz osób upoważnionych do dysponowania pieniężnymi 	składnikami majątkowymi określonymi bankową kartą wzorów podpisów.

4.	Pomieszczenie do przechowywania wartości pieniężnych, papierów wartościowych oraz
	druków ścisłego zarachowania powinno być wydzielone i odpowiednio zabezpieczone.

5.	Obsługa w kasie winna odbywać się przez specjalne, odpowiednio zabezpieczone okienko,
	przez które kasjer przyjmuje lub wypłaca gotówkę.

6.	Nad okienkiem kasowym winna znajdować się informacja o godzinach otwarcia kasy.

7.	Gotówkę, znaki, papiery wartościowe i czeki należy przechowywać w kasie pancernej, 	odpowiednio przymocowanej, a druki ścisłego zarachowania w szafach znajdujących się 
	w pomieszczeniach biurowych.

8.	Komplet kluczy od kasy pancernej winien posiadać kasjer, drugi komplet winien być    	przechowywany w   depozycie bankowym.   

9.	Przechowywanie w kasie gotówki lub innych walorów nie należących do jednostki jest 	zabronione. W wyjątkowych wypadkach gotówka i inne walory oraz druki ścisłego 	zarachowania stanowiące własność działających na terenie Gminy organizacji społecznych 	mogą być przechowywane w formie depozytu. Przyjęcie i wydanie depozytu należycie 	opieczętowanego, kasjer rejestruje w odrębnej ewidencji zawierającej następujące 
	dane: numer kolejny, określenie deponowanego przedmiotu ( gotówka, druki, papiery, 	klucze) datę przyjęcia lub wydania, podpisy osoby składającej i podejmującej depozyt.

10.		Transportu wartości pieniężnych należy dokonywać transportem samochodowym lub może 	być wykonany pieszo. Zasady transportowania wartości pieniężnych określa 	rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

11.	Wszelkie decyzje związane z wykonywaniem dyspozycji pieniężnych winny zmierzać do stosowania obrotu bezgotówkowego. Występowanie obrotu gotówkowego winno być ograniczone do minimum.

12.	Przechowywana gotówka w kasie to:
  1) niezbędny, stały zapas gotówki ustalony odrębną decyzją (pogotowie kasowe),
  2) podjęta z rachunku bankowego na pokrycie wynagrodzeń i innych rodzajów wydatków,
  3) gotówka pochodząca z bieżących wpływów (podatki, opłaty i inne),
  4) podjęta gotówka na wypłaty pożyczek.

13.	Gotówkę pochodzącą z bieżących wpływów odprowadza się na właściwe rachunki bankowe w dniu przyjęcia wpływów w wysokości przekraczającej 50 krotność najniższego wynagrodzenia, w dniu następnym, jeżeli wartość gotówki przekroczy 
30 krotność najniższego wynagrodzenia.

14.	Źródłowe dowody kasowe wypłat powinny być przed dokonaniem wypłaty sprawdzone 
	i zatwierdzone do wypłaty przez kierownika jednostki i głównego księgowego lub inne
	upoważnione osoby.

15. Zastępcze dowody wypłat mogą być podpisane przez jedną osobę, jeżeli wynika to ze źródłowych dowodów uprzednio już podpisanych przez kierownika i głównego księgowego.

16. Gotówkę z kasy wypłaca się osobie wymienionej w dowodzie kasowym podając kwotę słownie, datę jej otrzymania oraz swój podpis w sposób trwały atramentem lub długopisem. Obowiązek wpisywania słownie otrzymanej kwoty nie dotyczy przypadku zbiorowych zestawień, np. listy wypłat. Jeżeli w dowodzie kasowym widnieje więcej niż jedna osoba, to każdy odbiorca kwituje otrzymaną przez siebie kwotę. Przy wypłacie gotówki osobom nieznanym kasjer zobowiązany jest zażądać okazania dowodu osobistego lub innego dokumentu tożsamości celem potwierdzenia tożsamości wpisania danych 
z dowodu.

17.	Jeżeli wyplata następuje na podstawie upoważnienia wystawionego przez osobę wymienioną w dowodzie kasowym, należy określić, że wypłaty dokonano osobie do tego upoważnionej. Upoważnienie powinno być dołączone do dowodu kasowego. Upoważnienie powinno zawierać potwierdzenie własnoręczność podpisu osoby wystawiającej upoważnienie. Potwierdzenie to powinno być dokonane przez notariusza, sołtysa, kierownika gminy jednostki organizacyjnej lub zakład leczniczy w razie przebywania pracownika w placówce leczniczej.

18.	Wypłaty z list płac mogą być ewidencjonowane w raporcie kasowym w kwocie obejmującej sumę poszczególnych wypłat dokonanych w dniu lub też w kwocie równej sumie ogółem wypłat. Nie odebrane wynagrodzenia przez pracownika w kasie w terminie 5 dni roboczych podlega przekazaniu za pośrednictwem poczty pomniejszone o opłatę pocztową.

19.		Czeki gotówkowe, rozrachunkowe, polecenia przelewu oraz inne dyspozycje pieniężne 	podpisuje Wójt i Skarbnik Gminy lub pełnomocnicy - Sekretarz Gminy i Z-ca Skarbnika 	Gminy zgodnie ze złożonymi w banku wzorami podpisów.

20.	Wszelkie obroty gotówkowe powinny być udokumentowane dowodami kasowymi.
21.	Wpłaty gotówkowe dokumentowane są własnymi przychodowymi dowodami, drukowanymi za pomocą programu komputerowego określonym instrukcją “ Kasa” 
z zachowaniem ciągłej numeracji, dane zawierające określenie wpłacającego podatnika winny zawierać: nazwisko i imię, adres, siedziba, numer identyfikacji podatkowej NIP, rodzaj należności, okres, którego dotyczy wpłata, kwota wpłaty ogółem cyframi i słownie, data wpłaty, odcisk pieczęci urzędu, własnoręczny podpis kasjera.

22.		Przychodowe dowody kasowe drukuje się w dwóch egzemplarzach. Oryginał egzemplarza 	stanowi pokwitowanie wpłaty gotówki dla wpłacającego, a drugi egzemplarz 	przeznaczony jest dla stanowisk rachunkowych.

23.		Dopuszcza się w sytuacjach awaryjnych dokumentowanie wpłaconej gotówki na przychodowych kwitariuszach K-103.

24. Podjęcie gotówki z rachunku bankowego czekiem dokumentuje się własnym dowodem 		kasowym o nazwie “ zastępczy dowód nr .... podjęcia gotówki czekiem nr .... dnia ....” 	zawierającym rozbicie podjętej kwoty na: uzupełnienie pogotowia, wynagrodzenia, 	rachunki, kwoty ogółem i słownie oraz podpis kasjera.

25.	Wypłaty gotówkowe dokumentowane są odpowiednimi dowodami uzasadniającymi  	wypłatę na podstawie:

1) dowodów wpłat na rachunki bankowe potwierdzone stemplem banku na dowodzie wpłaty,
2) dowodów źródłowych, jakimi są rachunki, faktury i ich zestawienia,
3) dowodów źródłowych własnych dotyczących wypłaty wynagrodzeń, premii i nagród, oraz świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
4) własnych zbiorczych dowodów kasowych o nazwie “ zastępczy dowód nr .... wypłat
    wynagrodzeń wypłaconych dnia ..... za miesiąc .....” zwierających liczbę
     porządkową, treść, numer listy płac, numer pozycji i kwotę w złotych, 
5) wniosków o wypłatę zaliczki,
6) zastępczych dowodów wypłat wystawionych na podstawie źródłowego dowodu, np. kaucje, wadia,
7) inne listy płac.

26.		Wszystkie dowody kasowe dotyczące wpłat i wypłat gotówki, dokonane w danym dniu, powinny być w tym dniu wpisane do raportów kasowych tworzonych w programie komputerowym określonym instrukcją “Kasa” a operacje kasowe dotyczące obsługi PKZP są dokonywanie ręcznie.

27. Raporty kasowe winny być sporządzane za okres jednego dnia .

28. Raporty kasowe winny być prowadzone na bieżąco, z chronologią zapisów zdarzeń 	dokonanych w dniu, w którym miały one miejsce.
	Po sporządzeniu raportu za dany dzień kasjer podpisuje raport i oryginał z dowodami 	kasowymi, przekazuje za potwierdzeniem na stanowiska rachunkowe.

29.	W zależności od rodzaju wpłaty i wypłaty gotówki kasjer sporządza w programie komputerowym, określonym instrukcją “program kasowy” następujące rodzaje raportów:
	      1)  Raport kasowy - Dochody,
	      2)  Raport kasowy - Wydatki UG.,
	      3)  Raport kasowy - Wydatki z funduszy ,
	oraz ręcznie - Raport kasowy - PKZP.

30. Zrealizowane rozchodowe dowody kasowe powinny być oznaczone przez podanie na nich numeru raportu kasowego danego roku i pozycji raportu kasowego objętych ewidencją.

31. Rozchodu gotówki z kasy nie udokumentowanej rozchodowymi dowodami kasowymi nie uwzględnia się przy ustaleniu gotówki w kasie. Rozchód taki stanowi niedobór kasowy 
i obciąża kasjera. Gotówka w kasie nieudokumentowana przychodowymi dowodami kasowymi stanowi nadwyżkę kasową. Nadwyżka kasowa podlega przekazaniu na dochody budżetowe w ciągu 3 dni od daty jej stwierdzenia.

32. Druki ścisłego zarachowania to druki płatne oraz druki, które podlegają kontroli ilościowej. Są to w szczególności: czeki gotówkowe, czeki rozrachunkowe, kwitariusze przychodowe, arkusze spisu z natury w chwili wydania przewodniczącemu zespołu spisowego, druki legitymacji, karty drogowe, itp.  Druki ścisłego zarachowania należy zaewidencjonować 
w księdze druków ścisłego zarachowania i przechowywać pod zamknięciem.

33.	Ewidencję wszystkich druków ścisłego zarachowania należy prowadzić odrębnie dla każdego rodzaju druku w książce druków ścisłego zarachowania o ponumerowanych stronach. Na ostatniej stronie należy wpisać: "księga zawiera ...........stron, słownie.................................................., kolejno ponumerowanych przysznurowanych 
i opatrzonych podpisem kierownika jednostki , osoby upoważnionej lub głównego księgowego lub jego z-cy.

34.	Ewidencję prowadzą odpowiedzialni pracownicy, którym powierzono druki.

35.	Odpowiedzialny pracownik ustala w ewidencji, stan ilościowy druków na koniec roku ze stanem rzeczywistym. O wszelkich różnicach zawiadamia niezwłocznie Wójta i Skarbnika Gminy. W razie zagubienia, zniszczenia lub kradzieży druków ścisłego zarachowania Wójt Gminy przeprowadza dochodzenie wyciągając odpowiednie konsekwencje służbowe 
w stosunku do osób winnych.

36.		W razie zagubienia lub kradzieży książeczek czeków gotówkowych lub rozrachunkowych, należy ponadto zawiadomić oddział banku. Blankiety czeków gotówkowych przechowuje pod zamknięciem kasjer, który ponosi osobiście odpowiedzialność za ich należyte zabezpieczenie.

VI. Zasady ewidencjonowania dochodów i finansowania wydatków na realizację projektów, programów dofinansowanych ze środków funduszy strukturalnych.

1.	Do realizacji projektów, programów z udziałem środków zagranicznych przyjmuje się ogólne zasady rachunkowe określone w niniejszym zarządzeniu oraz szczegółowo określone w poszczególnych załącznikach tworzonych oddzielnie dla każdego projektu, programu, zatwierdzanych przez Wójta Gminy.

2.	Okres realizacji projektu, programu ustala się na podstawie zawartych umów.

3.	Projekt, program kwalifikuje się do działów i rozdziałów zgodnie z klasyfikacją budżetową.

4.	Określa się osobę merytorycznie odpowiedzialną za wdrożenie i realizację projektu, programu.

5.	Podstawą dokonywania wydatków jest przyjęcie zadania w budżecie, określenie jego wielkości oraz źródeł finansowania.

6.	Wydatki dotyczące projektu, programu - koszty kwalifikowane i niekwalifikowane, winny być księgowane w systemie komputerowym przy zastosowaniu programu „FK” firmy ROMAD autorstwa Adama Bryka:

	- na wyodrębnionym stanowisku księgowym,
	- na wyodrębnionych kontach bilansowych, pozabilansowych - zgodnie z przyjętym 
	w niniejszym zarządzeniu Zakładowym Planie Kont,
	-	na wyodrębnionych kontach analitycznych w zgodzie z przyjętą klasyfikacją 	budżetową poprzez cyfry „8” i „9” w zależności od źródeł finansowania,

      7. Wydziela się oddzielny zbiór dowodów księgowych dotyczących programu, projektu.

	8. Na dowodach księgowych winny się znaleźć następujące elementy opisu:

       - numer i nazwa projektu, programu,
       - numer umowy na dofinansowanie,
  	-		opatrzone podpisami i pieczęciami oraz w zgodzie ze złożona kartą wzorów         podpisami Skarbnika  i Wójta Gminy,

		9.  Pracownik merytoryczny poświadcza faktyczne i prawidłowe poniesienie wydatków 			oraz ich kwalifikowalność, zestawia dokumenty potwierdzające poniesione wydatki 
		i składa wniosek o płatność.
 	10. Pracownik referatu finansowego tworzy zbiór kserokopii dokumentacji 					finansowej(faktury, rachunki, wyciągi bankowe, przelewy, itp) związanej 
		z realizacja programu, projektu niezbędnej do złożenia wniosku o płatność,

 	11. Pozyskane dobro (majtek) przy współfinansowaniu projektu podlega inwentaryzacji 			według zasad ogólnych przyjętych Zarządzeniem Wójta.

 12. Archiwizowanie dokumentacji merytorycznej i dowodów księgowych związanych 
z realizacją projektu, programu winno odbywać się na zasadach określonych 
w przepisach i instrukcjach dotyczących Urzędu Gminy oraz wynikających 
z zawartych umów na realizację dofinansowania.

13. Przy wydatkowaniu środków na projekty, programy maja zastosowanie procedury wykonania kontroli finansowej  określone Zarządzeniem Wójta Gminy Ostróda.

             
VII. Zasady obiegu dokumentów księgowych

1. Obieg dokumentów księgowych jest systemem przekazywania dokumentów od chwili ich sporządzenia, względnie wpływu do Urzędu z zewnątrz, aż do momentu ich zakwalifikowania i ujęcia w księgach rachunkowych.

2. W obiegu dokumentów biorą udział poszczególne referaty Urzędu, wobec czego zachodzi konieczność przekazywania dokumentów pomiędzy referatami, które szczególnie ponoszą odpowiedzialność za terminowość i należyte ich załatwianie.

3. Obieg dokumentów winien odbywać się najkrótszą drogą, w tym celu należy stosować następujące zasady obiegu dokumentów:
1)	zasada terminowości- polega na przestrzeganiu ustalonych terminów przekazywania dokumentów pomiędzy referatami, skrócenia do minimum czasu przetwarzania dokumentów przez pracowników poszczególnych referatów, których te dokumenty dotyczą. Ostateczne zaksięgowanie operacji gospodarczych danego miesiąca winno umożliwić terminowe sporządzanie sprawozdań i innych rozliczeń finansowych,
2)	zasada systematyczności- polega na wykonywaniu czynności związanych 
z obiegiem dokumentów w sposób systematyczny i ciągły, zapobiegający okresowemu spiętrzeniu prac, powodującego możliwość zwiększenia pomyłek,
3)	zasada samokontroli obiegu- polega na bezkolizyjnym obiegu dokumentów pomiędzy pracownikami uczestniczącymi w systemie obiegu nawzajem sie kontrolującymi,
4)	zasada odpowiedzialności indywidualnej- polega na imiennym wyznaczeniu osób odpowiedzialnych za konkretne czynności wynikające z systemu obiegu, kompetentnych do sprawdzania dokumentów.

4. Faktury i rachunki otrzymują w sekretariacie pieczątkę wpływu z datą na oryginale dokumentu, a następnie przekazywane są do poszczególnych referatów w celu sprawdzenia merytorycznego.

5. Sprawdzenie pod względem merytorycznym (rzeczowym) dowodu księgowego polega na ustaleniu zgodności danych ze stanem faktycznym i potwierdzeniu, czy dana operacja faktycznie wystąpiła i czy została przeprowadzona prawidłowo, między innymi: 
1)	czy dane zawarte w dokumencie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym,
2)	czy wyrażona w dowodzie operacja gospodarcza była celowa i zgodna 
z obowiązującymi przepisami,
3)	czy dokument został wystawiony przez właściwy podmiot,
4)	czy planowana operacja gospodarcza, znajduje potwierdzenie w założeniach
zatwierdzonego planu finansowego,
5)	czy zdarzenie gospodarcze przebiegało zgodnie z obowiązującym prawem,
6)	czy na wykonanie operacji gospodarczej została zawarta: umowa o prace lub wykonawstwo usługi, umowa o dostawę, względnie czy złożono zamówienie,
7)	czy zastosowane ceny i stawki są zgodne z zawartymi umowami lub innymi przepisami obowiązującymi w danym zakresie,
8)	czy nie ma opóźnień w realizacji umowy, a w przypadku wystawienia takich opóźnień,
9)	czy nastąpiło naliczenie kary umownej.
Stwierdzone w dowodach nieprawidłowości merytoryczne winne być uwidocznione- stanowić to będzie podstawę do ewentualnego zażądania od kontrahentów wystawienia faktury korygującej lub ukarania osób materialnie odpowiedzialnych.

6. Kontroli merytorycznej dokonują Kierownicy poszczególnych referatów i samodzielnych   	stanowisk.

7. Pracownik merytoryczny umieszcza na odwrocie oryginałów faktur i faktur korygujących 	opis. Opis winien wyczerpująco określać jakim celom i komu służy dokonany zakup 
	lub 	wykonana usługa, oraz czy wydatek znajduje potwierdzenie w przyjętym na dany rok 	planie finansowym i jest zgodny z ustawą Prawo zamówień publicznych.

8. Dowód księgowy, z którego wynika, że przedmiotem operacji gospodarczej jest zakup materiałów i wyposażenia, winien być opatrzony klauzulą o przyjęciu na magazyn 
lub wpisaniu do księgi inwentarzowej. 
	Do faktury lub rachunku za wykonane roboty i usługi budowlano-remontowe dołącza się  protokół odbioru wykonanej roboty. 

9. Sprawdzony pod względem merytorycznym dowód winien być niezwłocznie przekazany, jednak nie później niż na 3 dni przed terminem zapłaty, do referatu finansowego celem dokonania zapłaty w terminie określonym przez wystawcę i ujęcia go w księgach rachunkowych.

10. Faktury i rachunki (dowody księgowe) podlegają wtórnej ewidencji w poszczególnych  referatach Urzędu. Ewidencja (rejestr) powinna zawierać między innymi:
1)	wystawca faktury, jej nr i data wystawienia oraz kwota,
2)	nazwisko pracownika załatwiającego (sprawdzającego dowód),
3)	data przyjęcia dowodu do sprawdzenia i podpis pracownika,
4)	data przekazania dokumentu do referatu finansowego oraz podpis osoby przyjmującej.

11. Pracownik dokonuje kontroli merytorycznej, po stwierdzeniu, że faktura lub rachunek  	zawierają błędy winien ją odesłać do wystawcy za zwrotnym potwierdzeniem 	odbioru. O fakcie odesłania faktury należy powiadomić referat finansowy przekazując 
	do pracownika księgowości kopię pisma o zwrocie faktury i umieszczeniu w ewidencji	(rejestrze) datę odesłania faktury.

12. Sprawdzone merytorycznie dowody księgowe podlegają sprawdzeniu pod względem 	formalno-rachunkowym przez pracownika referatu finansowego.

13. Sprawdzenie pod względem formalno-rachunkowym dowodu księgowego polega 
	na ustaleniu, czy dowód:
a)	posiada cechy wymagane dla dowodu księgowego zgodne z ustawą 
o rachunkowości,
b)	nie zawiera błędów rachunkowych (arytmetycznych),
c)	został opatrzony właściwymi pieczęciami i podpisami,
d)	został sprawdzony pod względem merytorycznym.

14. Naliczanymi odsetkami za nieterminową zapłatę powstałą z winy pracownika, obciąża się 	tego pracownika.

15. Dowody księgowe sprawdzone pod względem merytorycznym i formalno - rachunkowym 	podlegają zatwierdzeniu przez Skarbnika Gminy i Wójta Gminy lub upoważnionych - 	Sekretarza Gminy, Z-ca Skarbnika Gminy oraz dekretacji według przyjętego szablonu 
	w 	postaci odcisku pieczęci.
16. Pozostałe dokumenty źródłowe stanowiące dowody księgowe określone w punkcie 3. 	działu II, sprawdzone lub sporządzone przez osoby odpowiedzialne merytorycznie 	odpowiednio do ich zadań określonych w regulaminie organizacyjnym Urzędu oraz innych 	przepisach wewnętrznych winny być przekazywane do referatu finansowego celem 	dalszego sprawdzania, dekretowania i księgowania.

17. Dokumenty powodujące zaangażowanie środków finansowych, między innymi zawarte 	umowy na dostawę towarów, realizację robót budowlanych, wykonanie usług w tym: 	umowy zlecenia i o dzieło, winny być przekazane do referatu finansowego najpóźniej 
	w	dniu następnym po ich podpisaniu.

18. Dowody stanowiące podstawę do rozliczenia wynagrodzeń bezosobowych z tytułu 	zawarcia umów zlecenia i umów o dzieło winny być przekazane do referatu finansowego 
	z adnotacją zgłoszenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.

19. W przypadku udokumentowania operacji gospodarczej kilkoma dowodami podstawę 	zapisów w księgach rachunkowych stanowi jeden z egzemplarzy dowodu. Na pozostałych 	należy poczynić adnotacje następującej treści: “dowód nie stanowi podstawy księgowania”

20. Sprawdzone i zatwierdzone dowody księgowe winny być bezwzględnie ujęte w   księgach rachunkowych na wyodrębnionych stanowiskach rachunkowych.

21. Każdy zaksięgowany dowód winien być w sposób trwały i widoczny oznaczony, pozycją konta syntetycznego w prawym górnym rogu dowodu kolorem czerwonym oraz kolorem zielonym pozycją księgi pomocniczej prowadzonej do ewidencji podatków i opłat mienia komunalnego oraz innych wpłat.

22.	Zaksięgowane, oznakowane dowody księgowe podlegają grupowaniu według wyodrębnionych syntetycznych stanowisk rachunkowych, a następnie archiwowane według zasad określonych w instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i ich związków.

23. Ustala się obieg dowodów księgowych wg schematu graficznego przedstawiającego: 

1) Referaty i samodzielne stanowiska w Urzędzie Gminy jako jednostki budżetowej:
a)	Referat Organizacyjny - „Org”,
b)	 Referat Finansowy - „Fn”,
c)	 Referat Inwestycyjny, Rozwoju Lokalnego i Zamówień Publicznych - „IGK”,
d)	 Referat Spraw Obywatelskich - „SO”,
e)	 Referat Rolnictwa, Gospodarki Gruntami i Przestrzennej - „RGP”,
f)	 Referat Oświaty, Kultury i Sportu - „Oś.KS”,
g)	 Radca Prawny - „Rp”, 
h)	 Stanowisko ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Uzależnień - „RPA”,
i)	 Stanowisko ds. Kadr - „KAD”,
j)	 Gminne Centrum Reagowania - „GCR”,
k)	 Informatyk - Administrator Bezpieczeństwa Informacji - „INFOR”. 
2)	Jednostki budżetowe:
a)	Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej - “GOPS”,
b)	 Szkoły Podstawowe w : Brzydowie, Idzbarku, Lipowie, Pietrzwałdzie, 					Starych  Jabłonkach, Szyldaku,Wygodzie, Zwierzewie,
c)	 Gimnazja w : Duragu, Lipowie, Ostródzie,
d)	 Przedszkola w: Pietrzwałdzie,Starych Jabłonkach,
e)	 Zespół Przedszkolno - Szkolny w Tyrowie,
f)	 Zespół Szkół w Samborowie.
3)	Jednostki Organizacyjne Kultury:
a)	Gminna Biblioteka Publiczna w Szyldaku,
b)	Gminny Ośrodek Kultury w Samborowie.

                            FN

GCR

INFOR

RP

KAD

RPA

Oś.KS

RGP

SO

IGK

ORG

    S E K R E T A R I A T

 Jednostki budżetowe

Jednostki 
Org. Kultury

        Wójt Gminy

                                                                                                          załącznik nr 1
                                              do części II - Zasady organizacji i prowadzenia rachunkowości
              do załącznika  do zarządzenia Wójta Gminy Ostróda  nr 39/08 z dnia 18.06.2008r 

 I .   Wykaz ksiąg rachunkowych.

Stanowiska rachunkowe
1. budżet gminy
2. jednostki budżetowe UG
3. konta pozabilansowe
4. jednostki oświatowe
5. fundusze specjalne
6. środki pomocowe

Lp.	Rodzaj księgi	Sposób prowadzenia	Nazwa programu	Uwagi	
I.	Dziennik	przy użyciu komputera	FK-system finansowo- księgowy autor Adam Bryk		
II.	Księga główna	przy użyciu komputera	FK-system finansowo- księgowy autor Adam Bryk		
III.	Zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych	przy użyciu komputera	FK-system finansowo- księgowy autor Adam Bryk		
IV.	Księgi pomocnicze do poszczególnych kont syntetycznych:	przy użyciu komputera	FK-system finansowo- księgowy autor Adam Bryk	Zbiory kont analitycznych są dostępne w programie	
1	ewidencja podatków i opłat	przy użyciu komputera	Program Podatki Adam Bryk		
2	ewidencja środków trwałych	przy użyciu komputera	Program Środki trwałe Adam Bryk		
3	 czynsze	przy użyciu komputera	Program czynsze 		
4	pozostałe środki trwałe- księgi inwentarzowe	ręcznie		księgi inwentarzowe	
5	 rozrachunki z tytułu sum depozytowych	ręcznie		księga kontowa	
6	 magazyny	ręcznie		kartoteki- ilościowo-wartościowe
	
7	rozrachunki z tytułu pożyczek mieszkaniowych ZFSS	ręcznie		kartoteki-na każdego pożyczkobiorcę	
8	pozostałe dochody	ręcznie		księga kontowa

II. Wykaz programów komputerowych

1. Księgi rachunkowe prowadzi się techniką komputerową wg następującego oprogramowania:
                             
1.	PODATKI –firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.
Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.1998 roku.
	Przeznaczenie programu :
  	l)  ustalanie wymiaru podatków, 
 	2)  prowadzenie ewidencji podatników (karty nieruchomości, gospodarstw rolnych),
	3)  księgowanie wpłat z możliwością rozliczeń wg. zasad:     
       	-  sumowanie wpłat wg formy np. bank, kasa, 
        	-  okresowe zestawienie wpłat,
       	 -  zestawienie dziennych wpłat, 
        	-  rozliczenie łącznego zobowiązania;
 	4)  informacje o stanie kont, w tym:
        	- zestawienie zaległości i nadpłat,
        	- stopień realizacji zobowiązań,
        	- wykazy zaległości na dzień,
        	- kwitariusze podatkowe.
 	Wydruki:
        	- decyzja wymiarowa i aneksy do decyzji,
       	- rejestr wymiarowy,
        	- rejestry przypisów i odpisów,
        	- upomnienia i ich rejestr,
         	- tytuły wykonawcze, 
         	- ewidencja tytułów wykonawczych,
         	- zestawienia ulg podatkowych,
         	- wykaz zaległości, nadpłat,
         	- wykaz wpłat,
         	- wykaz dłużników.

2.	KADRY - PŁACE  - firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka. 
Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.XII.1998 r.
Przeznaczenie programu:
         - ewidencja informacji kadrowych,
         - naliczanie płac, podatku od wynagrodzeń, zasiłków chorobowych.
 	Wydruki:
         - listy płac, 
         -  zestawienia list płac,
         -  karty zasiłkowe chorobowe,
        - PIT- 11, PIT- 40, PIT- 4,
         - karty wynagrodzeń, 
         - kartoteka płacowa,
         -  kartoteka podatkowa roczna,
         - angaże,
         - zaświadczenia, 
        - statystyka,
        - wykazy (od nagrody jubli., stażu pracy i inne).

3.	PŁATNIK - Program - ZUS
	Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.05.1999r.
    Przeznaczenie – naliczanie i rozliczanie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne 
		i funduszy pracy.
	Wydruki:
         - druki rozliczeniowe (DRA - deklaracje rozliczeniowe, RCX - raport imienny,
           RSA -  zasiłki   chorobowe, macierzyńskie, RMUA, RZA,
         - druki zgłoszeniowe,
         - przelewy do ZUS.

4.	KSIĘGOWOŚĆ BUDŻETOWA - Program -  Finansowo Księgowy FK
firmy “ROMAD”, autorstwa Adama Bryka.
	Eksploatację rozpoczęto od dnia 04.X.1992 roku.
     Przeznaczenie programu:
         - prowadzenie organu, jednostki Urzędu,
         - prowadzenie rejestru dowodów księgowych,
         - definiowanie i wykonywanie sprawozdań finansowych,            
         - prowadzenie kont w ujęciu analitycznym i syntetycznym.
    Wydruki:
         - wykaz obrotów konta,       
         - wydruk BO,
         - realizacja planów,
         - dowody zaksięgowane,
         - rozliczenie konta,
         - sprawozdania,
         - dziennik obrotu,
         - księga główna,
         - wydruk zobowiązań,
         - konta kontrahentów.

5.	KASA – Program Kasowy firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.
	Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.1994 roku.
 	Przeznaczenie: przyjmowanie wpłat i wypłat, obsługa drukarki fiskalnej.
	Wydruki:
        - raporty kasowe,
        - zestawienia  wpłat, 
        - zestawienie wypłat, 
        - wykaz dokumentów,
        - pokwitowania wpłat. 
6. ŚRODKI TRWAŁE-firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.  
    Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.2000 roku.                                                       	Przeznaczenie programu:                                                                                                            			- prowadzenie ewidencji środków trwałych oraz wielkości niematerialno -prawnych,                  		- naliczanie umorzenia (amortyzacja).
     Wydruki:      
      	- kartoteka  środka trwałego,                                                                                                                                                          	- zestawienia wartości środków trwałych,
     		- zestawienie wartości niematrialno-prawnych,
     		-  naliczenie umorzenia,
     		-  przychody i rozchody środków trwałych ,
     		-  zmiany w ewidencji.

7. CZYNSZE-firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.
Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.2000 roku.
    Przeznaczenie programu:
      - prowadzenie ewidencji przypisów i wpłat dochodów niepodatkowych,
      - rozliczanie kont zobowiązanych.
    Wydruki:
      - informacja o stanie konta,
      - rejestracja w/g rodzajów należności,
 - upomnienia i ich rejestr,
 - statystyka,
 - wykaz wpłat,
 - wykaz dokumentów,
  - dziennik obrotów
  -  kwitariusz,
  - wykaz obiektów.

8. REJESTR VAT-firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.
	Eksploatację rozpoczęto od dnia 04.09.2000 roku.
Przeznaczenie programu:
      - wystawianie faktur VAT, duplikatów, not korygujących,
      - prowadzenie rejestru sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej.
    Wydruki
      - faktury,
      - zestawienie wewnętrzne,
      - zestawienie wartości sprzedaży w/g stawek VAT,
      - rejestr zakupu,
      - rejestr sprzedaży.

9. POJAZDY-firmy “ROMAD”,autorstwa Adama Bryka.
Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.1999 roku.
Przeznaczenie programu:
      - ewidencja podatników i pojazdów,
      - ewidencja przypisów i wpłat.
    Wydruki:
      - wykaz wpłat,
      - wykaz salda,
      - statystyka,
      - wykaz zaległości,
      - wykaz pojazdów,
      - dowolne zestawienia,
      - upomnienia.

10. INFOKONTO- Program Banku Pocztowego.
 Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.01.1999 roku.
     Przeznaczenie programu:
      	- sporządzanie przelewów w formie elektronicznej,
      	- dostęp do informacji bankowej za pośrednictwem systemu.
      Wydruki:
      	- przelewy,
      	- informacja o stanie kont.

11. BESTIA-właściciel Ministerstwo Finansów.
	Eksploatację rozpoczęto od dnia 01.05.2006 roku.
	Przeznaczenie programu: system zarządzania budżetem jednostek samorządu
		terytorialnego.
	Wydruk:
		-sprawozdanie finansowe.

2 . Szczegółowy  opis procesu przetwarzania danych wraz z opisem algorytmów 
	i parametrów określa szczegółowa instrukcja utworzona dla każdego 	oprogramowania.

załącznik nr 2

do części II - zasady organizacji i prowadzenia rachunkowości do załącznika 
do zarządzenia Wójta Gminy Ostróda nr 39/08 z dnia 18.06.2008r.

I. Obszar przetwarzania danych

1. 	Do obszaru przetwarzania danych należą pomieszczenia budynku Urzędu Gminy Ostróda   znajdującego się przy ulicy Jana III Sobieskiego 1.
Pomieszczenia, w których przetwarza się dane stanowią pomieszczenia wszystkich
pracowników merytorycznych na stanowiskach jednoosobowych i w poszczególnych referatach.

2. 	Do przetwarzania danych w urzędzie zastosowano aplikacje firmy ZETO Olsztyn, ROMAD, GEOBID, Sputnik Software, które pracują pod kontrolą systemu operacyjnego z serii Microsoft Windows w powiązaniu z aplikacją sieciową Linux Enterprise 10, ponadto zastosowano oprogramowanie antywirusowe i wysokiej klasy router jako FireWall chroniący sieć wewnętrzną urzędu przed nieautoryzowanym dostępem z zewnątrz. 

II. Środki organizacyjne niezbędne do zapewnienia poufności, integralności i rozliczalności danych przetwarzanych w urzędzie

1. Wójt pełniący zadania Administratora Danych Osobowych (ADO) w urzędzie wyznaczył Zarządzeniem Administratora Danych Osobowych Nr 2 z dnia 2 kwietnia 2003r., Pana Artura Jabłonkę na Administratora Bezpieczeństwa Informacji (ABI), który w urzędzie pełni także obowiązki Administratora Systemów Informatycznych (ASI) czyli potocznie nazywany Informatyk.

2. Każda osoba przed dopuszczeniem do pracy przy chronionych danych zaznajamiana jest 
z przepisami dotyczącymi ich bezpieczeństwa zgodnie z wytycznymi zawartymi 
w Zarządzeniu Nr 43a/04 Wójta Gminy Ostróda z dnia 1 maja 2004 roku w sprawie polityki bezpieczeństwa informacji, instrukcji zarządzania systemem informatycznym oraz innej dokumentacji dotyczącej przetwarzania danych osobowych i rachunkowych.

3. Nadzór nad funkcjonowaniem mechanizmów uwierzytelniania Użytkownika oraz kontroli dostępu do danych, które posiada dany system informatyczny sprawuje Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk).

4. 	Do obsługi jednostek centralnych, urządzeń do niego podłączonych i wszelkich systemów bazodanowych, do których dana jednostka centralna ma uprawnienia dostępu, mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające „Upoważnienie Do Przetwarzania Danych lub posiadające „Upoważnienie Do Przebywania W Obszarze Gdzie Się Przetwarza Dane Osobowe lub księgowe”. Upoważnienia powyższe wydaje Administrator Danych Osobowych (Wójt), natomiast rejestr ich prowadzi Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk). Każdy pracownik posiada w swojej dokumentacji personalnej dokument takiego upoważnienia podpisany przez Wójta, natomiast procedura ich nadawania jest opisana w Zarządzeniu Nr 43a/04 Wójta Gminy Ostróda z dnia 1 maja 2004 roku w sprawie polityki bezpieczeństwa informacji, instrukcji zarządzania systemem informatycznym oraz innej dokumentacji dotyczącej przetwarzania danych osobowych i rachunkowych.

5. Wewnątrz pomieszczenia, w którym używany jest sprzęt komputerowy posiadający chronione dane, osoby nieuprawnione do ich dostępu mogą przebywać wyłącznie w obecności osoby zatrudnionej lub upoważnionej przez Użytkownika danej jednostki komputerowej. W przypadku nieobecności takiej osoby pomieszczenia te muszą być zamykane w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom postronnym. Po zakończeniu pracy pomieszczenia powinny być skontrolowane przez ostatniego wychodzącego pracownika, który je opuszcza pod kątem czy wszystkie urządzenia są wyłączone i czy wszelka dokumentacja jest prawidłowo zamknięta w przewidzianych do tego szafach czy biurkach.

6. Ostatnia wychodząca osoba z pokoju po zakończeniu pracy ma obowiązek zamknąć pokój na klucz, który następnie należy dostarczyć obsłudze sprzątającej, a w wypadku, kiedy nie ma nikogo 
z obsługi sprzątającej, klucz należy samodzielnie dostarczyć portierowi. 

7. W wypadku konieczności przechowywania istotnych danych w postaci elektronicznej zapisanych na nośnikach przenośnych, a zlokalizowanych na stanowiskach pracowników merytorycznych nie należy wynosić ich poza siedzibę Firmy.

1)	Wymienne elektroniczne nośniki informacji są przechowywane w pokojach stanowiących obszar przetwarzania danych.
2)	Po zakończeniu pracy przez użytkowników systemu, wymienne elektroniczne nośniki informacji są przechowywane w zamykanych szafach biurowych lub kasetkach.
3)	W przypadku uszkodzenia lub zużycia nośnika zawierającego dane należy fizycznie zniszczyć nośnik przez spalenie lub rozdrobnienie.

8.	W przypadku konieczności przeprowadzenia utylizacji sprzętu komputerowego, 
a w szczególności jednostki centralnej, w której znajduje się dysk twardy, na którym były przetwarzane dane osobowe bądź stwierdzenia uszkodzenia samego dysku należy:

1)	Sformatować dysk twardy, a następnie go wymontować.
2)	Jeżeli dysk jest sprawny można go wykorzystać do dalszej pracy w urzędzie.
3)	W przypadku uszkodzenia dysku należy go zniszczyć zgodnie z obowiązującymi procedurami urzędu.

9. Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk), w przypadku konieczności naprawy jednostki centralnej, bądź komputera przenośnego, w momencie wystąpienia konieczności oddania tych urządzeń do serwisu, celem naprawy upewnia się, że dane zapisane na tzw. dysku twardym (HDD) są odpowiednio zarchiwizowane lub skasowane, tak aby sprzęt tego typu został przekazany do naprawy bez żadnych danych zawartych na dyskach twardych, lub innych nośnikach.

10.	Osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo danej jednostki komputerowej w zakresie prawidłowego funkcjonowania dopuszczonego oprogramowania oraz w zakresie technicznej sprawności działania wszystkich urządzeń wchodzących w skład danej jednostki centralnej jest Informatyk. Ponadto Informatyk odpowiada za stosowanie wszelkich środków programistycznych i sprzętowych, które zapobiegają nieautoryzowanemu dostępowi do danych znajdujących się w systemach przetwarzanych przez pracowników Urzędu Gminy Ostróda.

III. Środki ochrony fizycznej niezbędne do zapewnienia poufności, integralności i rozliczalności danych przetwarzanych w urzędzie

1.	Dostęp do budynku, w którym zlokalizowany jest obszar przetwarzania danych jest nadzorowany przez pracowników ochrony i dozorców w godzinach pracy urzędu 
i w godzinach pracy obsługi sprzątającej. Natomiast w godzinach nocnych i w dniach wolnych od pracy budynek urzędu jest monitorowany przez zintegrowany system przeciwpożarowo - włamaniowy, który jest połączony wraz z zespołem kamer monitorujących z zewnętrzną firmą zwaną weryfikatorem zdarzeń, która podejmuje decyzje, jakie czynności podjąć i jakie służby wezwać w momencie zadziałania systemu. 

2.	Urządzenia służące do przetwarzania danych znajdują się w pomieszczeniach zabezpieczonych zamkami patentowymi, a ponadto pomieszczenia archiwum, kancelarii tajnej, serwerowni i kas dodatkowo wyposażono w system bezpieczeństwa klasy SA3.

3. 	Okna w piwnicach zabezpieczono dodatkowo kratami.

IV. Środki sprzętowe, informatyczne i telekomunikacyjne niezbędne do zapewnienia poufności, integralności i rozliczalności danych przetwarzanych w urzędzie

1. 	Zastosowano niszczarki dokumentów.

2. 	Wszystkie jednostki centralne wraz z monitorami są wpięte w wydzielony centralny system zasilania, który podłączony jest do zbiorczego UPSa awaryjnego, pełniącego funkcję potrzymania zasilania w razie jego zaniku oraz pełniącego funkcję filtra przeciw przepięciowego 
i przeciwzwarciowego. 

1)	Do wydzielonego systemu zasilania pod żadnym pozorem nie można podłączać innych urządzeń, a w szczególności czajników elektrycznych. Jedynymi urządzeniami, które mogą być wpięte w system wydzielonego awaryjnego zasilania jest jednostka centralna 
i monitor komputerowy, pozostałe urządzenia należy podłączać do pozostałych gniazd elektrycznych oznaczonych jako „zwykłe”.
2)	W momencie wystąpienia zaniku napięcia centralny UPS poinformuje użytkownika 
o tym zdarzeniu i da użytkownikowi określony czas na prawidłowe wyłączenie komputera, co należy uczynić natychmiast. Po upływie określonego czasu komputer zostanie automatycznie i prawidłowo zamknięty nawet bez zgody użytkownika, a także w momencie jego nieobecność na stanowisku komputerowym.

3. Dane są przetwarzane w sposób scentralizowany z serwera znajdującego się w serwerowni urzędu. Serwerownia zabezpieczona systemem bezpieczeństwa klasy SA3.

4. Monitory powinny być tak usytuowane, aby uniemożliwić odczytanie z nich chronionych danych przez osoby nieuprawnione.

5. Stanowiska dostępu do chronionych danych, powinny mieć włączoną opcję automatycznego wyłączania monitorów po upływie 5 minut czasu nie aktywności użytkownika tzw. wygaszasz ekranu. W razie konieczności i na wyraźne polecenie danego użytkownika, Informatyk ustawia wygaszasz dodatkowo z blokadą hasłem danej jednostki centralnej.

V. Środki ochrony w ramach oprogramowania systemu niezbędne do zapewnienia poufności, integralności i rozliczalności danych przetwarzanych w urzędzie

1. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o rachunkowości należy stosować właściwe procedury 
i środki chroniące przed zniszczeniem, modyfikacją lub ukryciem zapisu. Zapis art. 23 ustawy uznaje księgi rachunkowe za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie wszystkie dowody księgowe, zapewniono ciągłości zapisów i procedur obliczeniowych (art. 23 ust. 4 ustawy).

2. Zapewnić należy również wymóg identyfikacji dowodów i sposobu ich zapisania w księgach rachunkowych, na wszystkich etapach przetwarzania danych, tak, aby istniał tzw. ślad rewizyjny.

3. Spełniając wymogi art. 71 ustawy o rachunkowości o ochronie danych stosowane są następujące metody zabezpieczenia dostępu do danych i ich przetwarzania poprzez:

1)	Posługiwanie się swoimi stałymi „loginami" oraz „hasłami" i do nieudostępniania ich osobom trzecim. 
2)	Uprawnienia do zakładania nowych użytkowników, nadawania loginów i przypisywania haseł bądź zmiany haseł, ma tylko i wyłącznie Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk).
3)	Informatyk prowadzi rejestr haseł przechowywany w zaklejonej kopercie zamkniętej 
w kasie pancernej Urzędu. Hasła podlegają okresowym zmianom i każdorazowo po ich zmianie są drukowane i dołączane do rejestru haseł z zachowaniem historii poprzednich.
4)	W systemie informatycznym stosuje się uwierzytelniania dwustopniowe, na poziomie dostępu do sieci lokalnej i dostępu do aplikacji za pomocą przydzielonych loginów i haseł.
5)	Hasło nie może być powtórnie użyte wcześniej niż po 15 - tej zmianie hasła.
6)	Hasła nie mogą być powszechnie używanymi słowami. W szczególności nie należy jako haseł wykorzystywać: dat, imion, nazwisk, inicjałów, numerów rejestracyjnych samochodów, numerów telefonów.
7)	Hasło nie może być ujawnione nawet po utracie przez nie ważności.
8)	W razie podejrzenia, że hasło jest znane osobom trzecim, należy powiadomić o tym ABI, 
i hasło zmienić.
9)	Każdy pracownik urzędu mający uprawnienia i możliwości zmiany swojego hasła w biosie, programie czy wygaszaczu ekranu ma obowiązek w trybie pilnym powiadomić o tym ABI.
10)	Ze względu na łatwość identyfikacji jednostki centralnej z której potencjalnie można dokonać szkodliwych działań na bazach danych użytkowanych w Urzędzie Gminy Ostróda, to w dobrze pojętym interesie każdego użytkownika jest nie udostępnianie osobom trzecim swoich loginów i haseł dostępowych do aplikacji bazodanowych.

4. W zakresie procedur zabezpieczania i archiwizacji danych stosuje się:

1)	Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk) dokonuje codziennych archiwizacji wszystkich systemów bazodanowych i programowych będących w użyciu w systemie informatycznym w Urzędzie Gminy Ostróda. 
2)	Natomiast dane w postaci dokumentów tekstowych popularnie nazywanych dokumentami word lub innymi podobnymi, a znajdującymi się lokalnie na każdej jednostce centralnej urzędu nie podlegają archiwizacji. Archiwizacja i zabezpieczenie ich może nastąpić po wyraźnym zgłoszeniem takiej konieczności przez użytkownika danej jednostki centralnej do Administratora Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk). 
3)	Archiwizowanie bazy danych musi umożliwiać zapewnienie trwałości zapisu informatycznego systemu rachunkowości przez czas nie krótszy niż 5 lat.
4)	Codzienne archiwa są zapisywane przez Informatyka na dysku twardym, natomiast po osiągnięciu odpowiedniej ilości tych danych, są nagrywane na nośnik optyczny (płyta DVD), która jest opisywana włącznie z nadaniem okresu których te dane dotyczą, 
a następnie jest dołączana do opakowania z innymi archiwami z poprzednich okresów 
w kasie pancernej Urzędu Gminy Ostróda.
5)	Oprócz codziennych kopii bezpieczeństwa wykonuje się kopie zapasowe w cyklu miesięcznym i rocznym.

5. Zabezpieczając rezerwową kopię księgi rachunkowej na nośnikach trwałych, należy także archiwizować okresowy wydruk kartotek. 
W zakresie konieczności okresowego wydruku kartotek księgi rachunkowej 
i zabezpieczenia ich odpowiada Kierownik Referatu Finansowego, natomiast w zakresie codziennej archiwizacji elektronicznej wszystkich danych bazodanowych odpowiada Administrator Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk) Urzędu Gminy Ostróda.

6. Przeglądy i konserwacja zbiorów danych polegająca na wykonywaniu indeksowania powinna być dokonywana codziennie po rozpoczęciu dnia pracy przez poszczególnych użytkowników danego oprogramowania, bazodanowego, a w przypadku wystąpienia błędów należy niezwłocznie powiadomić o tym pozostałych użytkowników systemu, a w szczególności Informatyka.

7. Każda jednostka centralna, bądź komputer przenośny w Urzędzie Gminy Ostróda mają zainstalowane licencjonowane oprogramowanie, a dodatkowo na wszystkich stanowiskach komputerowych funkcjonuje oprogramowanie antywirusowe, które nie dopuszcza do przedostania się do systemu szkodliwego oprogramowania. Natomiast zabezpieczenie sprzętowe polega na funkcjonowaniu urządzenia pod nazwą ROUTER, które nie dopuszcza do nieautoryzowanych włamań do systemów teleinformatycznych Urzędu Gminy Ostróda. 

8. Wszelkie operacje polegające na instalowaniu bądź odinstalowywaniu jakichkolwiek programów w jednostce centralnej bądź w komputerze przenośnym należą tylko i wyłącznie do kompetencji Administratora Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk). Wszelkie potrzeby zainstalowania
jakiegokolwiek nowego oprogramowania należy bezwzględnie zgłaszać Informatykowi Urzędu Gminy Ostróda. Za wszelkie implikacje prawne i pozaprawne w postaci braku licencji na oprogramowanie bądź uszkodzenie systemów teleinformatycznych i sieciowych urzędu w przypadku samodzielnego instalowania nieautoryzowanego oprogramowania ponosi użytkownik danej jednostki centralnej.

VI. Procedura postępowania w przypadku naruszenia dostępu do danych i ich integralności

1. Każda osoba zatrudniona przy przetwarzaniu chronionych danych, która stwierdzi lub podejrzewa naruszenie zabezpieczeń powinna niezwłocznie powiadomić o tym Administratora Bezpieczeństwa Informacji (Informatyk) oraz inną upoważnioną przez niego osobę.

2. Administrator Bezpieczeństwa Informacji dokumentuje zaistniały przypadek naruszenia sporządzając raport, który powinien zawierać w szczególności:

1)	Wskazanie osoby powiadamiającej o naruszeniu oraz innych osób zaangażowanych lub odpytanych w związku z naruszeniem;
2)	Określenie czasu i miejsca naruszenia i powiadomienia;
3)	Określenie okoliczności towarzyszących i rodzaju naruszenia;
4)	Wyszczególnienie wziętych faktycznie pod uwagę przesłanek do wyboru metody postępowania i opis podjętego działania;
5)	Wstępną ocenę przyczyn wystąpienia naruszenia;
6)	Ocenę przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i naprawczego.

3. Raport, o którym mowa w pkt. 2, ABI niezwłocznie przekazuje ADO (Wójtowi), który zapoznaje się z przyczynami i konsekwencjami zdarzenia.

4. Po wyczerpaniu niezbędnych środków doraźnych po zaistniałym naruszeniu ABI zasięga niezbędnych opinii i proponuje postępowanie naprawcze, a w tym ustosunkowuje się do kwestii ewentualnego odtworzenia danych z zabezpieczeń oraz terminu wznowienia przetwarzania danych.

5. Zaistniałe naruszenie może stać się przedmiotem szczegółowej, zespołowej analizy prowadzonej przez kierownictwo urzędu, ABI, Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych.

6. Analiza, o której mowa w pkt. 2, powinna zawierać wszechstronną ocenę zaistniałego naruszenia, wskazanie odpowiedzialnych, wnioski, co do ewentualnych przedsięwzięć proceduralnych, organizacyjnych, kadrowych i technicznych, które powinny zapobiec podobnym naruszeniom 
w przyszłości.

7. Wobec osoby, która w przypadku naruszenia zabezpieczeń systemu informatycznego lub uzasadnionego domniemania takiego naruszenia nie podjęła działania określonego 
w niniejszym dokumencie, a w szczególności nie powiadomiła odpowiedniej osoby zgodnie z określonymi zasadami, a także gdy nie zrealizowała stosownego działania dokumentującego ten przypadek, należy wyciągnąć konsekwencje regulowane ustawą.

8. Przypadki nieuzasadnionego zaniechania obowiązków wynikających z niniejszego dokumentu mogą być potraktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, w szczególności przez osobę, która wobec naruszenia zabezpieczenia systemu informatycznego lub uzasadnionego domniemania takiego naruszenia nie powiadomiła o tym ABI.

		                                                                                                  załącznik nr 1

do części VI- Zasady ewidencjonowania dochodów i finansowania wydatków na realizację projektów,programów dofinansowanych ze środków funduszy strukturalnych
do załącznika  do zarządzenia Wójta Gminy Ostróda  nr 39/08 z dnia 18.06.2008r.

	Szczegółowe zasady ewidencji środków z Europejskiego funduszu Społecznego 
w ramach programu Kapitał Ludzki - Narodowa Strategia Spójności na realizację 
n/w projektów:
Nr 1. - Edukacja przez teatr i muzykę w gminie Ostróda - Projekt nr POKL.09.05.00-28-117/08
Nr 2. - Uczmy się pomagać ludziom - Projekt nr POKL 09.05.00-28.111/08

1. Do realizacji tych projektów przyjmuje się ogólne zasady gospodarki finansowej określonej 	w części VI załącznika do zarządzenia Wójta Gminy Ostróda nr 39/08 z dnia 18.06.2008r. 	oraz szczegółowo określone w niniejszym załączniku.

2.	Okres realizacji projektu ustalono na:
a)	do projektu Nr 1.:
- rozpoczęcie realizacji 			20.06.2008r,
- zakończenie realizacji projektu 		31.07.2008r,
- zakończenie finansowe projektu 	31.08.2008r.
b)	do projektu Nr 2.:
- rozpoczęcie realizacji			20.06.2008r,
- zakończenie realizacji projektu		30.09.2008r,
- zakończenie finansowe projektu		30.10.2008r. 

3.	Projekty zakwalifikowano:
a)	zgodnie z klasyfikacją budżetową do:
- działu 853 - Pozostałe zadania  w zakresie polityki społecznej,
- rozdziału 85295 - pozostała działalność,
b)	zgodnie  z klasyfikacją wydatków strukturalnych do:
- XII - poprawa jakości kapitału ludzkiego,
- 73 - działania na rzecz zwiększenia udziału w kształceniu i szkoleniu przez całe 	życie, w szczególności poprzez przedsięwzięcie na rzecz ograniczania 	przedwczesnego porzucania skolaryzacji, minimalizowanie dyskryminacji ze 	względu na płeć oraz poprawy jakości i dostępu do kształcenia i szkoleń na 	poziomie podstawowym, zawodowym i wyższym.

4. Osobą odpowiedzialną za wdrożenie realizacji projektu jest Kierownik projektu 
	Pani Marta Romanowska - pracownik Urzędu Gminy.  

5.	Podstawą dokonywania wydatków na realizację wydatków są przyjęte zadania w budżecie 	gminy na 2008r. - Uchwała Rady Gminy Nr XIX/129/08 z dnia 28.04.2008r. w sprawie 	
	zmian budżetu 2008r. oraz oddzielnych planów finansowych utworzonych do realizacji 	tych projektów.

6.	W celu realizacji projektów wyodrębniono oddzielne konta bankowe:
a)	do projektu Nr 1. - Edukacja przez teatr i muzykę w Gminie Ostróda:
nr 42 1320 1478 3132 5961 2000 0010,
b)	do projektu Nr 2. - Uczymy się pomagać ludziom:
nr 69 1320 1478 3132 5961 2000 0009

7.	Dla każdego z projektów wyodrębnia się oddzielne stanowiska rachunkowe, oddzielne 	księgi rachunkowe i wydziela się odrębny zbiór dowodów księgowych.

8.	Dowody księgowe dotyczące realizacji projektów winny być prawidłowo opisane, tak aby 	był uwidoczniony związek z projektem. Opis dokumentu księgowego winien zawierać 
	co najmniej:
a)	nr umowy o dofinansowanie projektu,
b)	informację, że projekt współfinansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego,
c)	nazwę zadania zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu, 
w ramach którego wydatek jest ponoszony,
d)	kwotę kwalifikowaną,

9.	Dokumenty księgowe winny zawierać informację o poprawności merytorycznej i formalno-	rachunkowej i być w zgodzie z ustawą Prawo zamówień publicznych.

10.	Osobą odpowiedzialną za prawidłowy opis dowodu księgowego i jego kontrolę 	merytoryczną jest kierownik projektu - Marta Romanowska.

11.	Pracownik referatu finansowego Urzędu Gminy potwierdza zgodność formalno-	rachunkową dokumentu księgowego oraz uzupełnia datę i sposób płatności (przelew, 	gotówka).

12.	Każdy dokument finansowy winien być zatwierdzony do zapłaty przez Zastępce Skarbnika 	i Wójta Gminy według przyjętego szablonu stosowanego w Urzędzie Gminy.

13.	Kierownik projektu potwierdza kwalifikowanie poniesionych wydatków, zestawia 	dokumenty i składa wniosek o płatność.

14.	Dowody księgowe winny być przechowywane w odrębnym zbiorze w archiwum Urzędu 	Gminy do dnia 31.12.2020r. Osobą odpowiedzialną za przekazanie dokumentów 
	do 	archiwum jest pracownik referatu finansowego.

15.	Pozostała dokumentacja związana z realizacją projektu winna być przechowywana 
	w oddzielnym zbiorze w archiwum Urzędu gminy do dnia 31.12.2020r. Osobą 	odpowiedzialną za przekazanie dokumentów do archiwum jest kierownik projektu.

16.	Zakupione dobra ze środków finansowych projektów podlegają ewidencji ilościowo-	wartościowej prowadzonej przez Urząd Gminy oraz podlegają okresowej inwentaryzacji 	według zasad określonych przez Wójta Gminy.